Āḷāra Kālāma

Āḷāra Kālāma.—Một trong hai vị đạo sƣ mà Thái tử Gotama
đến thọ giáo sau khi xuất thế; vị kia là Uddaka Rāmaputta. Phật có
kể chuyện thọ giáo này trong Ariyaparivesāna Sutta (2). Đạo sĩ
Gotama làu thông học thuyết của thầy trong thời gian rất ngắn, kể cả

340

Từ Điển Danh Từ Riêng Pāli

Vô sở hữu xứ (Ākiñcaññāyatana), và đƣợc Đạo sƣ Āḷāra xem nhƣ
ngang hàng. Nhƣng chƣa thoả mãn, Gotama rời Thầy Āḷāra tìm sƣ
học đạo thêm. Sau sáu năm khổ hạnh, Đạo sĩ Gotama chứng ngộ và
khi đƣợc Thiên chủ Sahampati yêu cầu thuyết pháp độ sanh, Thế
Tôn nghĩ ngay đến Đạo sƣ Āḷāra, nhƣng ông đả mệnh chung bảy
ngày trƣớc đó rồi (4).
Kinh điển không có nói nhiều về Đạo sƣ Ālāra. Nhƣng đệ tử
của ông, Pukkusa, có bạch Phật rằng Đạo sƣ là ngƣời hành trì thiền
định. Một thời, Đạo sƣ ngồi tỉnh thức ngoài trời nhƣng không nghe
tiếng của 500 xe đi ngang. Kinh Mahā Parinibbāna Sutta (5) có nói
Pukkusa là đệ tử của Đạo sƣ, và đƣợc chuyển hoá sau khi nghe Phật
thuyết kinh.
Nhƣ nói trên, mục tiêu của Đạo sƣ Āḷāra là đạt Vô sở hữu
xứ. Trong Buddhacarita (6), Aśvagosha có tóm gọn giáo lý mà ông
nói là của Ārāḍa hay Āḷara. Giáo lý này có giống—nhƣng ít thôi—
giáo lý Sāṅkhya. Tuy nhiên trong các điểm chính mà Đạo sƣ Āḷara
dạy không thấy bóng dáng của hệ tƣ tƣởng Sāṅkhya. Trả lời các câu
hỏi của Đạo sĩ Gotama về sự tu tập và sự giải thoát, Đạo sƣ Āḷāra mô
tả một hành trình giống nhƣ những gì tỳkheo Phật giáo sau này phải
hành để chứng ngộ trừ sự chứng ngộ rốt ráo. Tỳkheo đắc bốn thiền
rồi tuần tự đắc vô sở hữu xứ, không vô biên xứ, và tánh không. Ba
giai đoạn sau đƣợc xem nhƣ ba giai đoạn đầu tiên của bốn Chứng đắc
(7)
.
Theo Phật Âm (8), Bharaṇḍu Kālāma là môn đệ của Āḷāra
cùng thời với Gotama, nên đƣợc gọi là thầy tu củ (purāṇa-
sabrahmacārī) (9) của Phật. Cũng theo Phật Âm (10), trong danh tánh
Āḷāra Kālāma, Āḷāra là tên riêng; ông đƣợc gọi nhƣ vậy vì ông cao
và ngăm đen (dīgha-piṅgala).
(1)
Milindapañha (p. 236) nói Āḷāra là vị thầy thứ tƣ của
Gotama. ThigA. (p. 2) nói Gotama đến Bhaggava trƣớc khi đến
Āḷāra. Mtu. (ii. 117 f) và Lal. (330 f) còn nói khác nữa. (2)

M. i. 163-5; thêm 240 ff.; ii. 94 ff. 212 ff. (3)
VibhA.
432. (4)
Vin. i. 7. (5)
D. ii. 130; Vsm. 330.
(6)
xii. 17 ff. (7)
Xem Thomas, op. cit., p. 229-30;
xem thêm MA. ii. 881; VibhA. 432. (8)
AA. i. 458.
(9)
A. i. 277. (10)
DA. ii. 569.



341

Từ Điển Danh Từ Riêng Pāli

Publication: PUBLISH_NORMAL

Review: P0B_FORBIDDEN_MERGE

Merge policy: BLOCKED_UNLESS_CONFIRMED