Nội dung gốc & ChatGPT
Thông tin chính
https://giacngo.vn/dao-loi-dau-xuat-post8905.html#:~:text=%C4%90%C3%A2u%2Dsu%E1%BA%A5t%20thi%C3%AAn%2C%20H%E1%BB%B7%20l%E1%BA%A1c,g%E1%BB%8Di%20l%C3%A0%20H%E1%BB%B7%20l%E1%BA%A1c%20thi%C3%AAn.
Về trời Đâu-suất, Từ điển Phật học Huệ Quang (tập II, tr.1474) ghi: Trời Đâu-suất (S&P.Tusita, Hán. Đâu-suất thiên, Hỷ lạc thiên), là tầng trời thứ 4 trong 6 tầng trời ở cõi Dục, ở giữa trời Dạ-ma (tầng trời thứ 3) và trời Hóa lạc (tầng trời thứ 5).
Chư thiên ở cõi trời này luôn sống trong hỷ lạc, vật chất sung mãn, tinh tấn tu tập Bát chánh đạo nên gọi là Hỷ lạc thiên. Các Bồ tát giáo hóa ở cõi này thường tu tập hỷ (một trong bốn tâm vô lượng) nên còn gọi là Hỷ túc thiên.
Chư thiên ở Đâu-suất thân cao 4 do-tuần, tuổi thọ trung bình 4.000 tuổi. Các vị thiên ở cõi trời này khi khởi dục chỉ cần nắm tay nhau liền được thọ dụng như ý.
Cõi trời này có hai viện, Đâu-suất ngoại viện và Đâu-suất nội viện.
Đâu-suất ngoại viện là nơi cư trú của chư thiên hưởng thọ nhiều dục lạc, rất ít khi được nghe thuyết pháp.
Đâu-suất nội viện là trụ xứ của Bồ tát Di Lặc, còn gọi là Tịnh độ Đâu-suất. Bồ tát Di Lặc hiện đang giáo hóa các Bồ tát ở đây, đương lai sẽ hạ sanh thành Phật. Phật Thích Ca, trước khi giáng xuống cõi Ta bà cũng ở Đâu-suất nội viện này.
Vãng sanh Tịnh độ Đâu-suất (Đâu-suất nội viện), được Bồ tát Di Lặc giáo hóa là một trong những mục tiêu quan trọng của Phật giáo đồ, thịnh hành và phổ biến ở Ấn Độ và Trung Hoa.
Khảo cứu địa danh
Mô tả đã đối chiếu
Tusita/Đâu-suất là một cõi trời trong vũ trụ quan Phật giáo, không phải quốc gia hay địa điểm địa lý trên bản đồ Ấn Độ cổ.
Đính chính
Giữ record vì có giá trị Phật học, nhưng UI bản đồ nên gắn nhãn cõi giới / cosmological realm và không yêu cầu tọa độ địa lý.
Bổ sung
MN 123 nói Bodhisatta trú tại Tusita trước khi sinh vào đời cuối; DN 14 trình bày mô-típ tương tự với Phật Vipassī.
Niên đại & lớp truyền thống
Nội dung thuộc lớp vũ trụ quan và Phật truyện trong kinh điển; không trộn với khảo cổ hoặc địa lý lịch sử.
Nikāya / Āgama / Vinaya
MN 123 trực tiếp nhắc Bodhisatta trú ở Tusita trước khi nhập thai.
Truyền thống hậu kỳ
Truyền thống hậu kỳ phát triển mạnh vai trò Tusita và Bồ-tát Metteyya/Maitreya; phải ghi nguồn riêng khi bổ sung.
Khảo cổ & nghiên cứu hiện đại
Không áp dụng khảo cổ học/định vị GPS cho một cõi trời.
Định vị địa lý
Không gian vũ trụ quan; tách khỏi geographic map layer.
Nguồn đối chiếu
- SuttaCentral MN 123.
- SuttaCentral DN 14.
Tư liệu mở rộng
Trời Đâu-suất (Tusita)

Mốc I : Hoàn cảnh trước khi Phật ra đời
Mốc II : Sự kiện Phật đản sanh
Mốc III: Giai đoạn tuổi thơ của Bồ tát Tất Đạt Đa
Mốc IV : Giai đoạn trưởng thành - xuất gia
Mốc V : Tầm đạo
Mốc VI : Thành đạo
Mốc VII: Những vị đệ tử đầu tiên
Mốc VIII : Tăng đoàn lớn mạnh
Mốc IX: Mười ba năm cuối cuộc đời Đức Phật
Mốc X : Đức Phật nhập niết bàn