Meghiya Thera
Nội dung từ điển
thị giả của Phật một thời gian. Một thời ông theo Phật đến Cālika
(1); một hôm trên đường khất thực trong làng Jantu về, ông hoan hỷ
với vườn xoài khả ái trên bờ sông Kimikālā nên hai lần bạch xin
Phật được đến đây để tinh cần, nhưng Ngài không đồng ý. Lần thứ
ba, Ngài để ông đi. Lúc ông trú trong vườn xoài, phần lớn ba ác bất
thiện tầm hiện hành, tức là dục tầm, sân tầm và hại tầm. Ông trở về
bạch Phật. Ngài thuyết cho ông về năm pháp để thuần thục tâm giải
thoát: làm bạn với thiện, sống có giới, luận có khả năng hướng
thượng (như về dục, viễn ly, giới, định, tuệ, vân vân), sống tinh cần
tinh tấn, sống có trí tuệ; Trưởng lão đắc quả Alahán (2).
Vào 91 kiếp trước, lúc Phật Vipassī nhập diệt, địa cầu rung
chuyển, dân chúng lo sợ, nhưng Thiên vương Vessavaṇa giải thích lý
do và giải trừ mọi sợ hãi. Bấy giờ Meghiya làm gia chủ; ông nghe
294
Từ Điển Danh Từ Riêng Pāli
nói về Phật và sanh tâm hoan hỷ. Vào 14 kiếp trước ông làn vua
dưới vương hiệu Samita (3).
Ông là Trưởng lão Buddhasaññaka nói trong Apadāna (4).
(1) Chuyện xảy ra vào năm thứ 13 của triều đại Phật (BuA. 3).
(2) A. iv. 354 ff.; Ud. iv. 1; Thag. vs. 66; AA. ii. 794;
DhA. i. 289 lại nói rằng sau bài pháp thoại, Meghiya đắc quả Dự lưu.
(3) UdA. 217 ff.; ThagA. i. 149 f. (4)
Ap. i. 151 f.
Nguồn và dẫn chiếu
-
Aṅguttara Nikāya
— CANON_NIKAYA A. iv. 354 ff.
-
Aṅguttara Nikāya Aṭṭhakathā
— COMMENTARY AA. ii. 794
-
Apadāna
— CANON_KHUDDAKA Ap. i. 151 f.
-
Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
— COMMENTARY BuA. 3
-
Dhammapada Aṭṭhakathā
— COMMENTARY DhA. i. 289
-
Theragāthā
— CANON_KHUDDAKA Thag. v
-
Theragāthā Aṭṭhakathā
— COMMENTARY ThagA. i. 149 f.
-
Udāna
— CANON_KHUDDAKA Ud. iv. 1
-
Udāna Aṭṭhakathā
— COMMENTARY UdA. 217 ff.

Mốc I : Hoàn cảnh trước khi Phật ra đời
Mốc II : Sự kiện Phật đản sanh
Mốc III: Giai đoạn tuổi thơ của Bồ tát Tất Đạt Đa
Mốc IV : Giai đoạn trưởng thành - xuất gia
Mốc V : Tầm đạo
Mốc VI : Thành đạo
Mốc VII: Những vị đệ tử đầu tiên
Mốc VIII : Tăng đoàn lớn mạnh
Mốc IX: Mười ba năm cuối cuộc đời Đức Phật
Mốc X : Đức Phật nhập niết bàn