Padumuttara
Nội dung từ điển
của Sát đế lỵ Ānanda và Bà Sujātā. Vào lúc Ngài ra đời cũng như lúc Ngài
thành đạo, bông sen trên hư không rơi xuống mười ngàn thế giới; do đó
Ngài mang tên Padumuttara. Ngài làm gia chủ và sống cùng phu nhơn
Vasudattā với con trai Uttara (1) trong ba dinh thự Naravāhana, Yassa
(hoặc Yasavatī) và Vasavatti. Ngài rời dinh Vasavatti và hành khổ hạnh
bảy hôm. Người dưng cháo sửa lên Ngài là Rucinandā ở Ujjeni, và
Ājiivaka Sumitta dưng Ngài cỏ làm bồ đoàn. Ngài toạ thiền dưới cội Bồ
Đề (cây salala) bảy ngày; lúc Ngài xả thiền đặt chơn xuống đất, bông sen nở
rộ từ mặt đất và trải đầy phấn hoa lên thân Ngài (đó là lý do các
Saṃyuttablāṇaka gọi Ngài là Padumuttara). Ngài chuyển pháp luân tại
Mithiluyyāna để độ hai người anh em chú bác là Devala và Sujāta; về sau
hai vị này trở thành hai Đại đệ tử của Ngài. Ngài có Thị giả là Sumana; hai
Nữ Đại đệ tử là Amitā và Asamā; hai Nam Đại cư sĩ hộ trì là Vitiṇṇa và
Tissa và hai Nữ Đại cư sĩ hộ trì là Hatthā và Vicittā. Ngài có thân cao 58
cubit và hào quang rộng 12 do tuần. Ngài sống một trăm ngàn năm và nhập
diệt tại Nandārāma; tháp Ngài cao 12 lý. Vào thời Phật Padumuttara Bồ
Tát làm chủ tỉnh (raṭṭhika) ở Jaṭika (Jaṭila) (2). Được biết trong thời Phật
Padumuttara không có di giáo.
Truyền thuyết nói rằng nhờ từng phát nguyện trong kiếp trước, từ
thời của Phật Padumuttara, khi nghe Ngài tán thán chư đệ tử của Ngài, nhiều
474
Từ Điển Danh Từ Riêng Pāli
Đại đệ tử của Phật Gotama được đắc quả hiện hữu: Aññākoṇḍañña, Mahā
Kassapa, Anuruddha, Bhaddiya, Piṇḍola-Bhāradvāja, Puṇṇa
Mantāniputta, Mahā Kaccana, Culla Panthaka, Subhūti,
Khadiravaniya-Reveta, Kaṅkhā-Reveta, Soṇa-Koḷivisa, Soṇa-
Kuṭikaṇṇa, Sīvalī, Vakkali, Rāhula, Raṭṭhapāla, Kuṇḍadhāna, Vaṅgīsa,
Upasena Vaṅgantaputta, Babba Mallaputta, Pillinda Vaccha, Bāhiya
Dārucīriya, Kumāra-Kassapa, Mahā Koṭṭhita, Ānanda, Uruvela-
Kassapa, Kāḷudāyī, Sobhita, Upāli, Nanda, Mahā Kappina, Sāgata,
Rādha, Mogharājā, Vappa, Upavāna, Mahāpajāpatī Gotamī, Khemā,
Uppalavaṇṇā, Paṭācārā, Dhammadinnā, Sundari-Nandā, Soṇā, Sakulā,
Bhaddā Kuṇḍalakesā, Bhaddā-Kaccānā, Kisāgotami, và Sigālakamātā
(4)
.
(1) (2)
Theo SNA. i. 341, con ông là Uparevala. Bu. xi. 1
ff.; BuA. 157 ff.; J. i. 37, 44; DhA. i. 99, 417; iii. 146, etc.; cũng vậy Ap. i.
(3) (4)
57, 63, 101, 107; Mtu. ii. 58. E.g., MṬ. 59.
Chi tiết, xem s.v.
Nguồn và dẫn chiếu
-
Apadāna
— CANON_KHUDDAKA Ap. i
-
Buddhavaṃsa
— CANON_KHUDDAKA Bu. xi. 1 ff.
-
Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
— COMMENTARY BuA. 157 ff.
-
Dhammapada Aṭṭhakathā
— COMMENTARY DhA. i. 99
-
Jātaka
— CANON_JATAKA_TEXT J. i. 37
-
Sutta Nipāta Aṭṭhakathā
— COMMENTARY SNA. i. 341

Mốc I : Hoàn cảnh trước khi Phật ra đời
Mốc II : Sự kiện Phật đản sanh
Mốc III: Giai đoạn tuổi thơ của Bồ tát Tất Đạt Đa
Mốc IV : Giai đoạn trưởng thành - xuất gia
Mốc V : Tầm đạo
Mốc VI : Thành đạo
Mốc VII: Những vị đệ tử đầu tiên
Mốc VIII : Tăng đoàn lớn mạnh
Mốc IX: Mười ba năm cuối cuộc đời Đức Phật
Mốc X : Đức Phật nhập niết bàn