Jāṭila

2. Jāṭila.—Một vị Tỉnh trưởng (Mahāraṭṭhiya) vào thời Phật
Padumuttara. Ông là Bồ Tát (1). v.l. Jāṭika.
(1)
J. i. 37; Bu. xi. 11.

3. Jāṭila (v.l. Jaṭilaka).—Bá hộ ở Magadha, một trong 50 chủ khố của
Vua Bimbisāra (1). Mẹ ông là con gái của một chủ khố ở Benares. Bà gian
dâm với một Vijjādhara và mang thai ông. Lúc sanh nở, bà trao con cho
một nữ nô tỳ để đem thả trôi trên sông Hằng. Hai bà tắm sông vớt bé và cả
hai đều đòi đem bé về dưỡng nuôi. Sự tranh tụng được vua xét xử, và bé
được giao cho bà làm đệ tử của Trưởng lão Mahā Kaccāna. Bé được gọi
tên Jaṭila vì được bện tóc trong lần tắm đầu tiên sau khi sanh nở.
Lúc bé biết đi, bé được giao cho Trưởng lão Mahā Kassapa.
Trưởng lão đưa bé về Takkhasilā cho một thương gia làm con nuôi. Một
hôm, phải đi buôn xa, cha nuôi Jaṭila soạn ra một số đồ đạc bảo chàng đem
đi bán lấy tiền. Trong một ngày chàng bán hết đồ định bán. Biết chàng có
số may, cha nuôi gả con gái cho chàng và tặng cho căn nhà làm của hồi
môn. Khi chàng bước vô nhà, cuộc đất sau bước đi của chàng nứt đôi để lộ
một núi vàng rồng cao 80 cubit. Chàng trở thành bá hộ và được vua phong
làm chủ khố.
Về sau, Jaṭila muốn về hưu và gởi bố cáo tìm người giàu như ông
để thay thế ông làm chủ khố và cũng để tấu trình xin phép vua. Vua thuận
cho ông xuất thế ly gia.
Jaṭila có ba người con, nhưng chỉ đứa con út mới có số may hưởng
gia tài của ông để lại. Ông giao tài sản cho người con này và gia nhập Tăng
Đoàn; ông đắc quả Alahán trong vài ngày sau đó. Có lần ông theo Phật về
nhà thọ thực do con ông cúng dường. Bấy giờ ông được hỏi và trả lời rằng
ông không có ý định hoàn tục. Nhiều tỳkheo không tin cho đến khi Phật xác
tín lời nói của ông.
Vào thời Phật Kassapa Jaṭila làm thợ bạc. Có một Alahán đến ông
tìm vàng để trang trí đền thờ xây trên chỗ hoả táng nhục thân Đức Phật.
Vừa mới gây gổ với vợ, ông bảo vị Alahán: ―Hãy thảy Thầy ông xuống sông
rồi đi đi.‖ Bị vợ nói là thô lổ, ông hối hận và chuộc lỗi bằng cách biếu vị
105

Từ Điển Danh Từ Riêng Pāli


Alahán một số vàng lớn. Rồi ông gọi ba con theo ông đi đến đền thờ; chỉ có
đứa con út chịu theo. Do đó, ông bị thả trôi sông lúc chào đời và chỉ có đứa
con út mới có duyên thừa hưởng gia tài ông (2).
Jaṭila được núi vàng là một ví dụ của puññiddhi; ông là một trong
năm vị đạt đại hạnh (3).
(1)
DhA. i. 385. DhA. iv. 214 ff.; PsA. 502 f.
(3)
Vsm. 383; BuA. 24.

Publication: PUBLISH_NORMAL

Review: P0B_FORBIDDEN_MERGE

Merge policy: BLOCKED_UNLESS_CONFIRMED