Kuṇḍa

Kuṇḍa.—Một dạxoa từng trú trong rừng Kuṇḍadhāna (1); rừng
mang tên ông.
(1)
UdA. 122.

Kuṇḍakakucchisindhava Jātaka (No. 254).—Chuyện Con
Ngựa Quý Ăn Cám Gạo Đỏ. Một gia chủ ở trọ trong nhà của một bà
nhà nghèo trên đƣờng đi từ Benares đến Uttarāpatha. Trong lúc trọ
tại đây, con ngựa thuần chủng của ông sanh con; con ngựa con đƣợc
bà chủ nhà trọ xin nhƣ là một phần phí ở trọ. Bà nuôi ngựa nhƣ nuôi
chính con đẻ của mình. Một thời sau, Bồ Tát, cũng là một gia chủ, đi
ngang qua đó và khám phá ra con ngựa thuần chủng này nhờ sự đánh
hơi của đàn ngựa mình. Bồ Tát hỏi mua ngựa của bà chủ nhà trọ với



711

Từ Điển Danh Từ Riêng Pāli

số tiền lớn và hứa sẽ cho nó ăn toàn thức ăn thƣợng vị cũng nhƣ đối
đải với nó thật tử tế.
Lúc vua đến xem ngựa, con ngựa thuần chủng đƣợc giới
thiệu lên nhà vua. Vua cho thử ngựa và rất hài lòng. Ông bèn mua
ngựa và đặt ngựa lên hàng vƣơng mã. Rồi từ đó, ông mở rộng bờ cõi
khắp Jambudīpa.
Chuyện đƣợc kể liên quan đến Tôn giả Sāriputta. Một thời,
khi biết Phật trở lại Sāvatthi sau khi du hành, dân chúng mở hội ăn
mừng bằng cách mỗi ngƣời sẽ tự độ thực cho một ít tỳkheo trong
đoàn tùy tùng của Phật. Một bà nhà nghèo nọ muốn độ thực cho một
tỳkheo, nhƣng chƣ vị đều đã có ngƣời chăm lo rồi, chỉ còn có Tôn
giả Sāriputta. Bà mời Tôn giả về nhà. Khi nghe tin Tôn giả Sāriputta
đến thọ thực tại nhà bà, nhà vua và các đại gia trong thành gởi đến bà
tiền bạc cũng nhƣ vật thực để bà phục dịch Tôn giả. Kết quả là lòng
thành của bà đã giúp bà làm giàu trong nháy mắt.
Sāriputta chỉ con ngựa thuần chủng trong truyện (1).
Chuyện giống chuyện kể trong kinh mà Chú giải Pháp Cú (2)
gọi là Kuṇḍakasindhavapotaka Jātaka. Tuy nhiên, trong
Kuṇḍakasindhavapotaka Jātaka, không phải Tôn giả Sāriputta mà
chính Đức Phật giúp làm giàu nô tỳ Puṇnā (q.v.) khi Ngài nhận bánh
in (bánh làm bằng cám) của bà cúng dƣờng. Có sự lầm lẫn vì sự
trùng hợp của nhiều chuyện tƣơng tợ. Xem thêm Kuṇḍakapūva
Jātaka.
(1)
J. ii. 286 ff. (2)
iii. 325.

Publication: PUBLISH_NORMAL

Review: P2_EXTERNAL_MATCH_HIGH

Merge policy: BLOCKED_UNLESS_CONFIRMED