Saṅkicca Thera
Nội dung từ điển
Sāvatthi. Mẹ ông qua đời trước khi sanh ra ông; khi hoả táng bà, thai
nhi không bị cháy trên giàn hoả(1), những người hoả táng lấy cây trở
xác bà đâm trúng mắt thai nhi nên ông được gọi là Saṅkicco
(=Saṅkunā chinnakkhikoṭitāya). Các nhà tiên tri nói rằng lúc trưởng
thành nếu ông sống trong nhà gia đình sẽ nghèo bảy đời, còn nếu
xuất gia ông sẽ làm tỳkheo đứng đầu 500 vị. Lên 7, ông biết mẹ đã
mất, ông phát nguyện xuất gia, được đưa đến Tôn giả Sāriputta, và
đắc quả Alahán ngay trong khi thí phát(2).
Có 300 vị ở Sāvatthi xuất gia được Phật gởi tới Tôn giả
Sāriputta. Tôn giả yêu cầu chư vị đem theo Sadi Saṅkicca đến một
làng nọ cách đó 120 lý. Theo thỉnh cầu và lời hứa cúng dường của
dân làng (làng có một ngàn gia đình), chư vị trú lại đây. Lúc bằt đầu
mùa an cư, chư vị quyết định tịnh khẩu và chỉ dùng kiểng để đưa tin
cho nhau. Một hôm, lúc chư vị thọ thực trên bờ sông, có một lão
nghèo đến và được cho ăn. Lão quyết định ở lại với chư vị. Nhưng
hai tháng sau lão ra đi. Qua khu rừng, ông bị cướp bắt đem đi tế thần
rừng. Ông xin được dưng một người khác có đẳng cấp cao hơn và
đưa bọn cướp đến gặp 300 tu sĩ. Ai cũng xin được thế mạng lão
nghèo, và sau cùng Saṅkicca được chọn. Bọn cướp đưa Sadi ra tế
đàn. Lúc viên chủ tướng cướp hạ gươm xuống cổ Sadi, lưỡi gươm bị
cong và chẻ đôi. Kinh ngạc, bọn cướp đảnh lễ Sadi và được Sadi
thuyết pháp. Sau bài pháp, cả bọn xin được Sadi truyền giới. Sau đó,
Sadi xin phép chư vị đi với các tân sadi đến yết kiến Phật.
Sadi Saṅkcca được thọ giới tỳkheo và 10 năm sau ông truyền
giới cho Atimuttaka (Adhimuttaka, cháu gọi ông bằng cậu) và cho
500 tên cướp trước đây(3).
Nāgapeta Vatthu (q.v.) có kể câu chuyện về các học trò khác
của Saṅkicca(4).
Theragāthā(5) có một số kệ của Saṅkicca tán thán cuộc sống
không nhà trong rừng núi lúc đáp lại lời yêu cầu của một cư sĩ muốn
được hầu hạ ông tại một nơi gần làng của cư sĩ.
Saṅkicca là một trong bốn sadi nói trong Catusāmaṇera
Vatthu (q.v.).
663
Từ Điển Danh Từ Riêng Pāli
Saṅkicca đạt thần thông gọi là ñāṇavipphāra(6) liên quan đến
phép mầu khiến ông không bị chết cháy trên giàn hoả(7).
(1) (2)
Cf. chuyện của Trưởng lão Dabba. ThagA. i. 533.
(3)
DhA. ii. 240 ff.; về chuyện của Atimuttaka xem
s.v. Chuyện của Saṅkicca thường được dẫn, như trong Vsm. 313;
(4) (5)
J.vi. 14. PvA. 53 ff. Thag. vss. 597-
(6) (7)
607. Ps. ii. 211; BuA. 24. Vsm., p.
379.
Nguồn và dẫn chiếu
-
Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
— COMMENTARY BuA. 24
-
Dhammapada Aṭṭhakathā
— COMMENTARY DhA. ii. 240 ff.
-
Jātaka
— CANON_JATAKA_TEXT J.vi. 14
-
Petavatthu Aṭṭhakathā
— COMMENTARY PvA. 53 ff.
-
Theragāthā
— CANON_KHUDDAKA Thag. v
-
Theragāthā Aṭṭhakathā
— COMMENTARY ThagA. i. 533
-
Visuddhimagga
— POST_CANONICAL Vsm. 313

Mốc I : Hoàn cảnh trước khi Phật ra đời
Mốc II : Sự kiện Phật đản sanh
Mốc III: Giai đoạn tuổi thơ của Bồ tát Tất Đạt Đa
Mốc IV : Giai đoạn trưởng thành - xuất gia
Mốc V : Tầm đạo
Mốc VI : Thành đạo
Mốc VII: Những vị đệ tử đầu tiên
Mốc VIII : Tăng đoàn lớn mạnh
Mốc IX: Mười ba năm cuối cuộc đời Đức Phật
Mốc X : Đức Phật nhập niết bàn