Gaṅgātīriya Thera
Nội dung từ điển
đƣợc gọi tên Datta. Lúc biết mình đã phạm tội loạn luân với mẹ và
chị, dầu không có chủ tâm, ông khắc phục đƣợc nỗi thống khổ và
xuất thế. Ông ra bờ sông Gaṅgā cất lều tu khổ hạnh; do vậy ông
đƣợc gọi tên là Gaṅgātīriya. Ông tịnh khẩu suốt một năm. Năm sau
ông chỉ nói với nữ nhơn đem sửa; bà giả vờ múc sửa đổ để thử có
phải ông là ngƣời câm không. Sang năm thứ ba ông đắc quả Alahán.
Vào thời Phật Padumuttara ông làm gia chủ và có cúng
dƣờng tỳkheo nƣớc uống (1).
Chuyện kể, sau khi thọ thai Gaṅgātīriya, mẹ ông bị mẹ chồng
đuổi ra khỏi nhà vì nghi oan cho bà đã ngoại tình. Trên đƣờng đi tìm
chồng, bà sanh Gaṅgātīriya tại nhà trọ của khách lữ hành. Một hôm,
bà đi tắm để con bị bắt cóc mất. Rồi bà cũng bị một tƣớng cƣớp bắt
đi; ăn ở với tƣớng cƣớp bà sanh một gái.
Một hôm bà gây lộn với tƣớng cƣớp và thảy con gái xuống
giƣờng làm bé bị thƣơng nơi đầu. Sợ trận lôi đình của tƣớng cƣớp,
bà trốn về Rājagaha làm kỹ nữ nuôi miệng. Tại đây bà gặp
Gaṅgātīriya và làm thiếp cho ông. Về sau, Gaṅgātīriya lấy luôn con
gái của tƣớng cƣớp. Lúc bà vợ lớn khám phá cái thẹo trên đầu cô vợ
trẻ của chồng mình, bà mới biết ra sự thật. Kinh động, hai mẹ con bỏ
đi tu, và Gaṅgātīriya cũng xuất thế nhƣ nói trên.
Gaṅgātīriya có thể là Udakadāvaka nói trong Apadāna (3).
842
Từ Điển Danh Từ Riêng Pāli
Thag. v. 127-8; ThagA. i. 248 f.
(1) (2)
ThigA. 195 f.;
Thig. 224 f. (3)
Ap. ii. 437; nhƣng kệ đƣợc nói là của
Mahāgavaccha (ThagA. i. 57).
Nguồn và dẫn chiếu
-
Apadāna
— CANON_KHUDDAKA Ap. ii. 437
-
Theragāthā
— CANON_KHUDDAKA Thag. v. 127
-
Theragāthā Aṭṭhakathā
— COMMENTARY ThagA. i. 248 f.
-
Theragāthā Aṭṭhakathā
— COMMENTARY ThagA. i. 57
-
Therīgāthā
— CANON_KHUDDAKA Thig. 224 f.
-
Therīgāthā Aṭṭhakathā
— COMMENTARY ThigA. 195 f.

Mốc I : Hoàn cảnh trước khi Phật ra đời
Mốc II : Sự kiện Phật đản sanh
Mốc III: Giai đoạn tuổi thơ của Bồ tát Tất Đạt Đa
Mốc IV : Giai đoạn trưởng thành - xuất gia
Mốc V : Tầm đạo
Mốc VI : Thành đạo
Mốc VII: Những vị đệ tử đầu tiên
Mốc VIII : Tăng đoàn lớn mạnh
Mốc IX: Mười ba năm cuối cuộc đời Đức Phật
Mốc X : Đức Phật nhập niết bàn