Bāvari

Bāvari.—Bàlamôn khổ hạnh. Ông đi từ Sāvatthi đến Dakkhiṇāpatha
và sống trên bờ sông Godhāvarī trong trú xứ nằm giữa hai xứ Assaka và
Aḷaka. Ông nhận được lợi tức của làng gần bên nhưng đem tiêu hết cho lễ
tế đàn. Có một Bàlamôn ―chân sưng húp, run rẩy, đầy bùn, đầu lấm
bụi‖đến xin ông 500 đồng (1). Bāvari bảo đã hết tiền, ông rủa ―đầu Bāvari sẽ
bị chẻ làm bảy.‖ Thấy Bāvari buồn khổ, một Thiên nữ (2) đến an ủi rằng
Bàlamôn kia ―không rõ biết về đầu‖, cũng không biết ―chẻ đầu là thế nào‖.
Bāvari hỏi vậy chớ ai biết? Thiên nữ báo cho ông biết Đức Thế Tôn ra đời.
Bāvari gởi 16 thanh niên đệ tử (Ajita, Tissametteyya, Puṇṇaka,
Mettagū, Dhotaka, Upasīva, Nanda, Hemaka, Todeyya, Kappa,
Jatukaṇṇī, Bhadrāvudha, Udaya, Posāla, Mogharāja, và Piṅgiya) đến
yết kiến Phật ở Sāvatthi để rõ thiệt hư. Các đệ tử đi lên phía Bắc, qua
Aḷaka, Patiṭṭhāna, Māhissati, Ujjeni, Gonaddha, Vedisā, Vanasavhya,
(hay Tumbava, v.l. Vanasāvatthi), Kosambī, và Sāketa). Bấy giờ Phật đã
du hành qua Rājagaha, các thanh niên theo, đi ngang qua Setavyā,
Kapilavatthu, Kusinārā, Pāvā, Bhoganagara, và Vesāli đến tịnh xá
Pāsāṇaka. Các thanh niên đảnh lễ Phật nhơn danh Sư phụ Bāvari của mình
và công nhận Ngài có các tướng tốt của đấng vĩ nhơn (3). Thay mặt Bāvari,
Ajita bạch hỏi trước, tiếp theo, mỗi thanh niên lần lượt bạch hỏi và được
Phật giải đáp đầy đủ (4).
Theo Chú giải (5), tất cả 16 thanh niên đệ tử của Bāvari và 16 ngàn
môn đệ thâu nhập được trên đường đi đều đắc quả Alahán, trừ cháu của
Bāvari là Piṅgiya đắc quả Anahàm nhờ đã tưởng nghĩ đến Bāvari lúc Phật
thuyết pháp. Piṅgiya xin cáo lui trở về trình Bāvari những điều trông thấy.
Sau khi câu chuyện kết thúc, Phật phóng hào quang, xuất hiện, và thuyết
pháp vì hai ông; Piṅgiya đắc quả Alahán, còn Bāvari đắc quả Anahàm.

616

Từ Điển Danh Từ Riêng Pāli



Vào thời Phật Kassapa, Bāvari làm vua dưới vương hiệu Kaṭṭhavāhana
(q.v.). Nghe Vua Benares nói về Phật, ông phái sứ giả, kể cả cháu mình, đi
tìm sự thật về Đức Phật. Cháu ông trở về tấu trình Thế Tôn đã nhập diệt
trước khi ông tới Benares. Từ dạo ấy, Vua Kaṭṭhavāhana chấp hành lời dạy
của Phật và trị vì theo chánh pháp. Sau khi mạng chung, ông tái sanh lên
cõi Thiên Kāmāvacara. Từ Thiên giới, ông sanh làm người trong gia đình
của vị tế sư của Vua Pasenadi và làm thầy dạy Pasenadi lúc nhà vua còn bé.
Sau đó, ông từ quan về làm ẩn sĩ sống trong ngự uyển. Để có sự tỉnh mịch
hơn, ông lui về đảo (antaradīpa) trên sông Godhāvarī, nơi mà vua hai xứ
Assaka và Aḷaka ban cho ông trú xứ giữa hai vương quốc; trú xứ này rộng
năm lý từng được các bậc hiền giả sử dụng trước đây. Từ trú xứ này ông
gởi 16 thanh niên đệ tử đến yết kiến Phật (6). Bấy giờ ông đã thọ 120 tuổi.
Bāvari là tên tộc của ông. Ông có ba tướng của các bậc Đại nhơn (7).
(1)
Ông là một Bàlamôn ở Dunniviṭṭha. Vợ ông thuộc gia đình Jūjaka;
bà thường cằn nhằn ông; chính bà biểu ông đến xin tiền Bāvari (AA. i. 183).
(2) (3)
Mẹ ông trong một tiền kiếp (AA. i. 183).
(4)
Mil. 168 f.; DA. i. 275 f. Chuyện được kể trong SN. vs. 976-
(5) (6)
1148. SNA. 603 f. SNA. 575 ff.; AA. i. 182 ff.
(7)
SN. vs. 1019.

Publication: PUBLISH_NORMAL

Review: P2_EXTERNAL_MATCH_HIGH

Merge policy: BLOCKED_UNLESS_CONFIRMED