Dīpaṅkara
Nội dung từ điển
Rammavatī; cha Ngài là Sudeva (v.l. Sumedha) và mẹ Ngài là Sumedhā.
Ngài sống đời cư sĩ mười ngàn năm với phu nhơn Padumā và nam tử
Usabhakkhandha trong ba cung điện Haṃsā, Koñcā và Mayūrā. Ngài
xuất thế bằng cách đi voi và hành trì khổ hạnh trong 10 tháng. Cội Bồ Đề
của Ngài là cây Pipphalī và bồ đoàn Ngài làm bằng cỏ do Du sĩ Sunanda
dâng. Ngài chuyển pháp luân tại Nadārāma (Sunandārāma) ở Sirighara;
bấy giờ Ngài hoá độ được nhiều du sĩ ngoài đạo (Phật). Ngài có ba Tăng
Đoàn lớn và có đoàn tùy tùng thường xuyên gồm 84 ngàn Alahán. Ngài có
thân cao 8 cubit. Ngài nhập diệt tại Nandārāma vào tuổi 100 ngàn năm;
tháp của Ngài cao 36 do tuần. Ngài có hai nam đại đệ tử là Sumaṅgala và
Tissa; hai nữ đại đệ tử là Nandā và Sunandā; thị giả là Sāgata (v.l.
Nanda); hai nam cư sĩ là Tapassu và Bhallika; và hai nữ cư sĩ là Sirimā và
Soṇā.
Chính vào thời của Phật Dīpaṅkara mà đạo sĩ khổ hạnh Sumedha
(q.v.) (sau thành Phật Gotama) ước nguyện được giác ngộ làm Bồ Tát.
Chánh pháp của Phật Dīpaṅkara tồn tại 100 ngàn năm sau khi Ngài
nhập diệt (1).
(1)
Bu. ii. 207 ff.; BuA. 104 f.; J. i. 29; xem thêm Mtu. i. 193 ff., Mhv. i.
5; Dpv. iii. 31; DhA. i. 69 mà chi tiết có nhiều khác biệt với các chi tiết nêu
trên.
Nguồn và dẫn chiếu
-
Buddhavaṃsa
— CANON_KHUDDAKA Bu. ii. 207 ff.
-
Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
— COMMENTARY BuA. 104 f.
-
Dhammapada Aṭṭhakathā
— COMMENTARY DhA. i. 69
-
Dīpavaṃsa
— CHRONICLE Dpv. iii. 31
-
Jātaka
— CANON_JATAKA_TEXT J. i. 29
-
Mahāvaṃsa
— CHRONICLE Mhv. i. 5

Mốc I : Hoàn cảnh trước khi Phật ra đời
Mốc II : Sự kiện Phật đản sanh
Mốc III: Giai đoạn tuổi thơ của Bồ tát Tất Đạt Đa
Mốc IV : Giai đoạn trưởng thành - xuất gia
Mốc V : Tầm đạo
Mốc VI : Thành đạo
Mốc VII: Những vị đệ tử đầu tiên
Mốc VIII : Tăng đoàn lớn mạnh
Mốc IX: Mười ba năm cuối cuộc đời Đức Phật
Mốc X : Đức Phật nhập niết bàn