Uddaka-Rāmaputta
Nội dung từ điển
Gotama tìm đến để tu học sau khi xuất thế ly gia (1). Uddaka dạy
Gotama pháp ―Phi tƣởng phi phi tƣởng xứ‖ (tƣơng ƣng với Tứ thiền)
mà cha ông đã chứng đạt và thuyết giáo. Sau khi chứng đạt, Gotama
đƣợc Thầy mình xem nhƣ đồng phạm hạnh và mời ở lại cùng Thầy
giáo cách các đệ tử đang theo học. Nhƣng Gotama chƣa thoả mãn
nên xin đƣợc ra đi (2). Phật rất kính trọng Thầy Uddaka-Rāmaputta,
vì ngay sau khi đắc đạo, Ngài nghĩ liền đến Thầy cũ, ngƣời mà Ngài
tin có thể hiểu đƣợc giáo pháp của Ngài. Nhƣng Thầy Uddaka-
Rāmaputta đã viên tịch (3).
Kinh Vassakāra của Tăng Chi Bộ (4) có nói rằng Vua Eleyya
cùng cận vệ Yamaka, Moggalla và nhiều ngƣời khác từng là đệ tử
của Rāmaputta, và vua rất kính nể Ngƣời. Trong Tƣơng Ƣng Bộ
Kinh (5), Phật có thuyết rằng Uddaka Rāmaputta không phải bậc minh
trí, lại tự nói: "Ta là bậc minh trí"; không chiến thắng tất cả, lại nói:
"Ta chiến thắng tất cả"; không đào lên khổ căn, lại nói: "Ðã đào lên
khổ căn". Và trong Kinh Pāsādika (6), Phật nói với Sadi Cunda rằng:
―Uddaka con của Rāma thƣờng nói: ‗Thấy mà không thấy‘. Thấy cái
gì mà không thấy? Với một con dao sắc bén, chỉ thấy lƣỡi dao không
thấy khía cạnh sắc bén của dao. Này Cunda, đấy là nghĩa của câu:
‗Thấy mà không thấy.‘ Này Cunda, ở đây Uddaka con của Rāma đề
cập đến một vật đê tiện, hạ liệt, thuộc về phàm phu, không xứng bậc
Thánh, không có lợi ích, nói về con dao.‖ [Theo HT. Thích Minh
Châu, 1996].
Trong kinh Sanskrit, Uddaka-Rāmaputta đƣợc gọi là Udraka
(7)
.
(1)
J. i. 66, 81. (2)
M. i. 165 ff., 240 ff.; DhA. i. 70-1.
(3)
Vin. 7. (4)
. ii. 180.
(5)
iv. 83 f. (6)
D. iii. 126-7. (7)
Mtu. ii.
119-20; Dvy. 392; Lal. 306 f.
Nguồn và dẫn chiếu
-
Dīgha Nikāya
— CANON_NIKAYA D. iii. 126
-
Dhammapada Aṭṭhakathā
— COMMENTARY DhA. i. 70
-
Jātaka
— CANON_JATAKA_TEXT J. i. 66
-
Majjhima Nikāya
— CANON_NIKAYA M. i. 165 ff.
-
Vinaya Piṭaka
— CANON_VINAYA Vin. 7

Mốc I : Hoàn cảnh trước khi Phật ra đời
Mốc II : Sự kiện Phật đản sanh
Mốc III: Giai đoạn tuổi thơ của Bồ tát Tất Đạt Đa
Mốc IV : Giai đoạn trưởng thành - xuất gia
Mốc V : Tầm đạo
Mốc VI : Thành đạo
Mốc VII: Những vị đệ tử đầu tiên
Mốc VIII : Tăng đoàn lớn mạnh
Mốc IX: Mười ba năm cuối cuộc đời Đức Phật
Mốc X : Đức Phật nhập niết bàn