Sabhiya Thera
Nội dung từ điển
gọi như vậy. Mẹ ông là ái nữ của một nhà quý tộc được cho theo một
Du sĩ Paribbājika để học hỏi. Nàng bị Du sĩ dụ dỗ, mang thai, bị bỏ
rơi, nên phải sanh nở ngoài trời trên đường lảng du.
Trưởng thành, Sabbhiya trở thành Du sĩ nổi tiếng về biện
chứng, dạy cho con của các nhà quý phái ngay trong am thất tại cổng
thành. Ông chế ra 20 câu hỏi mà không một Samôn, Bàlamôn nào có
thể giải đáp; các câu này được truyền lại bởi mẹ ông, người đã đạt
thắng trí và sanh về cõi Phạm thiên(1). Một lần, ông viếng Phật tại
Veḷuvana và sau cuộc thảo luận, ông xin quy y, đạt thắng trí và đắc
quả Alahán.
Vào thời Phật Kakusandha, ông làm gia chủ từng dưng lên
Phật đôi dép. Vào thời Phật Kassapa, ông và sáu vị nữa gia nhập
Tăng Đoàn và hành lâm thiền. Không đạt được thiền chứng, ông và
các đồng phạm hạnh lêo lên mõm đá cao và nguyện sẽ không trở
736
Từ Điển Danh Từ Riêng Pāli
xuống nếu không đắc quả. Vị lớn tuổi nhứt đắc quả Alahán, vị kế
đắc quả Anahàm và sanh lên Tịnh cư thiên (Suddhāvāsā). Còn lại
năm vị đồng tuổi là Pukkusāti, Sabhiya, Dāhiya, Kuārakassapa, và
Dabbamallaputta(2).
Trưởng lão Sabhiya được nhắc đến như một ví dụ của các Du
sĩ trí giả (paṇḍita-Paribbājikā)(3). Trong Theragāthā(4) có kệ của ông
quở trách các tỳkheo theo Devadatta.
Trưởng lão Sabbiya là bạn của Trưởng lão Yasadatta (q.v.).
(1) (2)
Nhưng xem Sabbiya Sutta [1]. ThagA. i. 381 f.;
(3)
SnA. ii. 419 ff.; Ap. ii. 473; DhA. ii. 212. SA. ii.
(4)
188. vs. 275-8; xem thêm Mtu. iii. 389 ff.
Nguồn và dẫn chiếu
-
Apadāna
— CANON_KHUDDAKA Ap. ii. 473
-
Dhammapada Aṭṭhakathā
— COMMENTARY DhA. ii. 212
-
Saṃyutta Nikāya Aṭṭhakathā
— COMMENTARY SA. ii
-
Theragāthā Aṭṭhakathā
— COMMENTARY ThagA. i. 381 f.

Mốc I : Hoàn cảnh trước khi Phật ra đời
Mốc II : Sự kiện Phật đản sanh
Mốc III: Giai đoạn tuổi thơ của Bồ tát Tất Đạt Đa
Mốc IV : Giai đoạn trưởng thành - xuất gia
Mốc V : Tầm đạo
Mốc VI : Thành đạo
Mốc VII: Những vị đệ tử đầu tiên
Mốc VIII : Tăng đoàn lớn mạnh
Mốc IX: Mười ba năm cuối cuộc đời Đức Phật
Mốc X : Đức Phật nhập niết bàn