Saṅgārava
Nội dung từ điển
Caṇḍalakappa trợt chơn thốt lên ba lần cảm hứng ngữ: “Đảnh lễ Đức
672
Từ Điển Danh Từ Riêng Pāli
Thế Tôn, bậc Alahán, Chánh Đẳng Chánh Giác!” Bấy giờ, Thanh
niên Bàlamôn Saṅgārava sỉ vã bà đã tán thán “Samôn trọc đầu ấy”.
Bà mô tả giới đức và tuệ đức của Phật, Saṅgārava muốn gặp Ngài.
Lúc Phật đến trú trong vườn xoài của Bàlamôn Todeyya ở
Caṇḍalakappa, Saṅgārava đến bạch hỏi về các Bàlamôn. Phật dạy
có ba hạng, hạng thứ nhứt do truyền thống, họ tự nhận đã đắc đạo;
như các Bàlamôn thông hiểu ba tập Vệđà. Hạng thứ nhì do tin tưởng;
như các nhà lý luận và tra tầm. Hạng thứ ba tự mình hoàn toàn chứng
tri những gì trước đấy chưa từng nghe; như Phật. Và Phật thuật lại
quá trình tu chứng của Ngài từ khi còn tại gia cho đến khi tìm ra con
đường trung đạo tránh hai cực đoan hưởng lạc và ép xác, ngồi thiền
đạt giác ngộ [Theo Tytbk do Ni sư Thích Nữ Trí Hải dịch Việt,
2002].
Tiếp theo chàng hỏi Phật chớ có chư Thiên không? Phật đáp
rằng chắc chắn có chư Thiên.
Thanh niên Bàlamôn Saṅgārava tán thán Phật và xin được
làm đệ tử của Ngài(1).
Buddhaghosa nói rằng(2) Saṅgārava là em út của các
Bhāradvāja (q.v.), tức anh em chồng của Dhānañjānī.
Saṃyutta(3) có nói đến một Saṅgārava (có thể khác với
Thanh niên Bàlamôn Saṅgārava nói trên) sống ở Sāvatthi, lo nghi
thức về tắm (Bath ritualist), tin nơi sự tinh khiết của nước và sự tắm
sáng và chiều. Theo lời thỉnh cầu của Thị giả Ānanda, Phật có đến
thuyết pháp tại nhà ông; sau bài pháp ông xin theo Phật.
Chú giải(4) nói rằng Saṅgārava và Ānanda là hai bạn thiết lúc
làm cư sĩ. Ānanda muốn tránh cho ông tà kiến và khỏi sa địa ngục;
ngoài ra ông có nhiều thân hữu và nếu ông xuất gia, có thể nhiều bạn
ông sẽ xuất gia theo.
Trong Saṃyutta, có kinh(5) nói rằng Saṅgārava viếng Phật và
bạch hỏi về sự quên nhớ lúc học các chú thuật (mantra). Có thể đó là
vị Bàlamôn được kể (nhiều lần) trong Aṅguttara(6). Chú giải(7) luận
rằng ông là một giám thị trông coi việc trùng tu nhà cửa hư nát trong
Rājagaha.
(1) (2) (3)
M. ii. 209 ff. MA. ii. 808. S. i. 182
(4) (5)
f. SA. i. 207. S. v. 121 f.; xem
(6)
Saṅgārava Sutta [3]. A. i. 168 f.; iii. 230 f.; v. 232, 252.
673
Từ Điển Danh Từ Riêng Pāli
(7)
Xem chi tiết trong Saṅgārava Suttā [4-7]. AA. i.
396.
Nguồn và dẫn chiếu
-
Aṅguttara Nikāya
— CANON_NIKAYA A. i. 168 f.
-
Aṅguttara Nikāya Aṭṭhakathā
— COMMENTARY AA. i. 396
-
Majjhima Nikāya
— CANON_NIKAYA M. ii. 209 ff.
-
Majjhima Nikāya Aṭṭhakathā
— COMMENTARY MA. ii. 808
-
Saṃyutta Nikāya
— CANON_NIKAYA S. i. 182
-
Saṃyutta Nikāya
— CANON_NIKAYA S. v. 121 f.
-
Saṃyutta Nikāya Aṭṭhakathā
— COMMENTARY SA. i. 207

Mốc I : Hoàn cảnh trước khi Phật ra đời
Mốc II : Sự kiện Phật đản sanh
Mốc III: Giai đoạn tuổi thơ của Bồ tát Tất Đạt Đa
Mốc IV : Giai đoạn trưởng thành - xuất gia
Mốc V : Tầm đạo
Mốc VI : Thành đạo
Mốc VII: Những vị đệ tử đầu tiên
Mốc VIII : Tăng đoàn lớn mạnh
Mốc IX: Mười ba năm cuối cuộc đời Đức Phật
Mốc X : Đức Phật nhập niết bàn