Sikhī
Nội dung từ điển
chào đời tại vườn bông Nisabha trong Aruṇavatī. Phụ thân Ngài là
Sátđếlỵ Aruṇa (Aruṇavā); Phụ mẫu Ngài là Pabhāvatī. Ngài được
gọi là Sikhī vì khăn đóng (bịt đầu) của Ngài đứng thẳng như ngọn lửa
(sikhā). Ngài sống cuộc đời cư sĩ bảy ngàn năm trong ba cung điện
Sucanda, Giri và Vahana(1) với Phu nhơn Sabbakāmā và Nam tử
Atula. Ngài xuất thế ly gia bằng voi, hành trì khổ hạnh trong tám
tháng, được ái nữ của Bá hộ Piyadassī ở Sudassananigama dưng
cháo sữa và Anomadassī dưng cỏ làm bồ đoàn. Bồ Đề của Ngài là
cây puṇḍarīka. Ngài chuyển pháp luân tại vườn Migācira gần
Aruṇavatī. Ngài thi triển Thần thông Song hành dưới cội cây cầy
839
Từ Điển Danh Từ Riêng Pāli
(campaka). Ngài có hai Nam Đại đệ tử là Abhibhū và Sambhava; hai
Nữ Đại đệ tử là Akhilā (Makhilā) và Padumā; Thị giả là
Khemaṅkara; hai Nam Cư sỉ hộ trì là Sirivaḍḍha và Canda (Nanda);
hai Nữ Cư sĩ hộ trì là Cittā và Sugguttā. Thân Ngài cao 60 cubit (1
cubit=45cm). Ngài thọ 70 ngàn năm và nhập diệt tại Dussārāma
(Assārāma) trong Sīlavatī; tháp Ngài cao ba lý(2).
Phật Sikhī tụng đọc Pāṭimokkha sáu năm một lần(3).
Xem Abhibhū để biết về cuộc du hành của Ngài lên cõi
Phạm thiên.
Hồng danh Ngài được chú niệm trong Aruṇavatī Paritta
(q.v.).
Vào thời Phật Sikhī Bồ Tát làm Vua Arindama trị vì
Paribhutta.
(1)
BuA. (p. 201) gọi chư vị là Sucandakasiri, Giriyasa và
(2)
Nārivasabha. Bu. xxi.; BuA. 201 ff.; cf. D. ii. 7; iii. 195
f.; J. i. 41, 94; DhA. i. 69; S. ii. 9; Dvy. 333.
(3)
DhA. iii. 236; cf. Sp. i. 191.
Nguồn và dẫn chiếu
-
Buddhavaṃsa
— CANON_KHUDDAKA Bu. xxi
-
Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
— COMMENTARY BuA. 201 ff.
-
Dīgha Nikāya
— CANON_NIKAYA D. ii. 7
-
Dhammapada Aṭṭhakathā
— COMMENTARY DhA. i. 69
-
Dhammapada Aṭṭhakathā
— COMMENTARY DhA. iii. 236
-
Jātaka
— CANON_JATAKA_TEXT J. i. 41
-
Saṃyutta Nikāya
— CANON_NIKAYA S. ii. 9
-
Samantapāsādikā
— COMMENTARY_VINAYA Sp. i. 191

Mốc I : Hoàn cảnh trước khi Phật ra đời
Mốc II : Sự kiện Phật đản sanh
Mốc III: Giai đoạn tuổi thơ của Bồ tát Tất Đạt Đa
Mốc IV : Giai đoạn trưởng thành - xuất gia
Mốc V : Tầm đạo
Mốc VI : Thành đạo
Mốc VII: Những vị đệ tử đầu tiên
Mốc VIII : Tăng đoàn lớn mạnh
Mốc IX: Mười ba năm cuối cuộc đời Đức Phật
Mốc X : Đức Phật nhập niết bàn