Sakka

Sakka.—Thiên chủ Sakka. Được biết như “devvānaṃ indo,” tức
là vua của chư Thiên. Saṃyutta Nikāya(1) có liệt kê một danh sách
tên của Sakka: Magha vā vì trong kiếp người ông là Bàlamôn
Magha (2); Purindada (3) vì ông bố thí từ thành này qua thành khác;
Sakka(4) vì ông bố thí một cách trọn vẹn (Sakkaccaṃ); Vāsava(5) vì
ông bố thí trú xứ (āvasathaṃ); Sahassakkha(6) vì ông có thể nghĩ đến
một ngàn sự việc trong một thời gian ngắn ngủi; Sujampati(7) vì ông
thành hôn với Nữ Atula Sujā; Devānaṃ Indo(8) vì ông thống lãnh và
trị vì Tāvatiṃsa. Ông còn được gọi là Kosiya (q.v.)(9) và Yakkha(10).
Sakka trị vì Tāvatiṃsa là cõi trời thấp nhứt trên Thiên giới.
Ông ngự trong cung Vejayanta (q.v.) và đi xe mang cùng tên. Tuy là
Thiên chủ nhưng ông không phải một vì vua toàn quyền sanh sát, mà
như một tộc trưởng của tộc Kosala, tức là chư Thiên họp bàn (trong
Sudhammā-sabhā) và Sakka hội ý thay vì ra lệnh. Trong các trường
hợp này Tứ Đại Thiên vương cũng câu hội cùng với tuỳ tùng đông
đảo(11).
Sakka vượt hơn các chư Thiên trên mười điểm sau: tuổi thọ,
dung sắc, an lạc, danh tiếng, tăng thượng lực, thiên sắc, thiên hương,
thiên vị, thiên xúc, thiên giác(12).
Sakka được địa vị Thiên chủ nhờ lúc còn làm người chấp trì
và thực hành bảy cấm giới túc: hiếu dưỡng cha mẹ, kính trọng gia
trưởng, nói lời nhu hoà, không nói lời hai lưỡi, tâm ly cấu uế và xan
tham, nói lời chơn thật, không phẫn nộ(13).
Trong trận chiến khóc liệt giữa chư Thiên và các Atula,
Thiên chủ Sakka kêu gọi chư Thiên nhìn đầu ngọn cờ của mình để
không còn sợ hãi, hoảng hốt(14). Pajāpati,Varuṇa và Isāna là các
Thiên vương tham gia với Sakka trong việc điều khiển chư Thiên(15).
Saṃyutta Nikāya có một chương riêng—Chương 11: Tương
Ưng Sakka—gồm 25 kinh mà hầu hết (trừ hai kinh 10 và 23) trực
tiếp đề cập đến Thiên chủ Sakka. Ông ca ngợi sự tinh cần (viriya)
(kinh 1 và 2); lên án sự sợ hãi (kinh 3); kham nhẫn với kẻ thù (kinh
4)(16); thắng lợi nhờ thiện ngữ (kinh 5); thương xót chim muông (kinh
6); không gian trá cả với kẻ thù (kinh 7); tinh tấn cho đến đích thành
tựu (kinh 8, nd.); kính lễ các vị hiền thiện (kinh 9); chấp trì cấm giới
túc lúc làm người (kinh 11); mang nhiều danh hiệu khác nhau vì công

644

Từ Điển Danh Từ Riêng Pāli


đức của các kiếp trước (kinh 12 và 13); nói kệ rằng ai chấp trì lời dạy
của Phật được chói sáng hơn về dung sắc và danh xưng (kinh 14); mô
tả cảnh khả ái khả lạc của bậc Alahán (kinh 15); dạy rằng bố thí đem
quả báo lớn (kinh 16)(17); kính lễ Như Lai, nhưng Phạm thiên
Sahampati có cách kính lễ khác (kinh 17); nói rằng trong lúc
Bàlamôn, Sátđếlỵ, bốn Thiên vương, Thiên, nhơn đảnh lễ ông, ông
đảnh lễ bậc thành tựu giới, luật và bậc Alahán (kinh 18-20); sát phẫn
nộ (kinh 21, 22, 24, và 25).
Những kinh văn nói trên cho thấy Thiên chủ Sakka được Phật
tử thời xưa kính lễ như vị Thiên thần đức hạnh, từ bi và công bằng,
nhưng không hẳn là tuyệt thế và có trí tuệ cao siêu. Dầu có tuổi thọ
cao(18) , Sakka còn bị sanh tử(19) ; do đó, Đạo sư Sunetta tu tập tối
thượng từ bi được sanh làm Sakka những 35 lần(20) như Phật đã
giảng(21). Sakka chưa đoạn diệt tham, sân, si(22). Sakka còn nhút nhát,
lo âu, hoảng sợ, và trốn chạy(23).
Thiên chủ Sakka rất tinh tấn trong công phu phụng sự Giáo
pháp(24) và từng đến yết kiến Phật nhiều lần(25).
Lần đến làng Bàlamôn Ambasaṇḍa trên núi Vediya, Sakka để
thỉnh vấn Phật về nhiều vấn đề, như tật đố xan tham, vọng tưởng hý
luận, biệt giải thoát luật nghi, hộ trì các căn, vân vân… (Xem
Sakkapañha Sutta, q.v.). Trước khi đến, ông gởi Thiên nhạc sĩ
Pañcasikha đến với chiếc đàn vàng Beluva(26) xin phép và được Phật
hoan hỷ chấp thuận. Sau khi bạch hỏi Phật xong, ông thưa rằng các
câu hỏi này ông từng hỏi nhiều Samôn và Bàlamôn nhưng không
được giải đáp; “các vị này là đệ tử của ông chớ không phải ông là đệ
tử của họ và rằng ông đả chứng Dự lưu, sẽ được giác ngộ”(27). Lần
đến Vediyagiri này ông muốn được Phật hộ độ, vì ông thấy đời mình
sắp chấm dứt nên lo âu. Ngoài ra(28), lúc ngồi nghe Phật thuyết, ông
chết (mất đời sống cũ) và sanh lại (Sakka mới); chỉ có ông và Phật
mới rõ biết sự việc này. Chú giải còn nói thêm rằng(29) Sakka trở
thành “uddhaṃ sota”, đang bước trên đường dẫn tới bậc Anahàm.
Như vậy, ông sẽ sống trên Avihā bốn ngàn kiếpba, trên Atappa hai
ngàn, trên Sudassanā bốn ngàn, và sẽ chấm dứt trên Akaniṭṭha sau
khi thọ hưởng trên các giới Phạm thiên 31 ngàn kiếpba.



645

Từ Điển Danh Từ Riêng Pāli

Lần đến Saḷalaghara trong Sāvatthi, Thiên chủ Sakka nhờ
Bhuñjatī (là phu nhơn của Thiên vương Vessavaṇa đang hộ trì Phật)
chuyển lời đảnh lễ vì bấy giờ Ngài đang nhập định.
Lần đến Pubbarama trong Sāvatthi, Thiên chủ Sakka bạch
xin Phật giảng vắn tắt thế nào là một tỳkheo ái tận giải thoát, thành
tựu mục đích của đời sống phạm hạnh. (Xem Cūlataṇhāsaṅkhaya
Sutta, q.v.). Sau đó, Tôn giả Moggallāna đến hỏi Sakka có hiểu lời
Phật dạy không; nhưng Sakka lảng tránh không trả lời mà chỉ đưa
Tôn giả đi xem cung Vejayanta. Tôn giả thi triển thần thông; ông sợ
và lập lại lời dạy của Phật không sót chữ nào. Lúc Tôn giả ra đi, ông
nói với các nữ hầu cận rằng Tôn giả là “bạn của ông” hàm ý ông là
Dự Lưu tức trong dòng Thánh của Alahán(30).
Thiên chủ Sakka sống trong thành phố rộng một ngàn lý với
nhiều con đường vàng (golden streets) dài 60 lý. Cung điện
Vejayanta của ông cao một ngàn lý; sảnh Sudhammā rộng 500 lý.
Ngai của ông bằng cẩm thạch hồng (Paṇḍukambalasilāsana) rộng 60
lý; chiếc lộng có vòng hoa vàng và có chu vi là năm lý.
Paṇḍukambalasilāsana có đặc điểm nóng lên khi có đại sĩ cầu
nguyện Thiên chủ; vì uy lực công đức của Samôn, Bàlamôn đầy uy
lực; khi phước đức Thiên chủ sắp hết; hoặc lúc tuổi thọ của Thiên
chủ sắp mãn(31). Sakka có tuỳ tùng gồm 25 triệu tiên nữ(32). Ngoài ra
trên Thiên giới của ông còn có cây Pāricchattaka, hồ nước Nandā-
pokkharaṇī và vườn bông Cittalatāvana(33). Sakka cao ba gāvuta (1
gāvuta=3,2 km)(34). Ông du hành bằng voi Erāvaṇa (q.v.) và ra trận
bằng xe Vejayanta-ratha (q.v.).
Thiên chủ Sakka rất sùng đạo và hết lòng với Phật. Lúc Bồ
Tát thí phát và thảy tóc lên hư không, Sakka gom lấy và tôn trí trong
Cūḷāmaṇi-cetiya(35). Ông có mặt gần cội Bồ Đề và thổi tù và
Vijayuttara, lúc Māra đến cản ngăn sự giải thoát của Phật(36). Ông
giả dạng một nam tử dẫn đoàn của Phật vô cung Vua Bimbisāra thọ
trai theo lời thỉnh của nhà vua; ông vừa đi vừa nói kệ tán thán
Phật(37). Ông cất sảnh đường để Phật dùng thi triển Thần thông Song
hành dưới gốc xoài Gaṇḍamba; ông còn ra lịnh cho chư Thần Gió và
Thần Mặt trời dở sảnh đường của các ngoại đạo gần đó(38). Ông làm
ba nấc thang bằng vàng, bạc và ngọc để Phật và tùy tùng bước xuống
Saṇkassa từ cõi Tāvatiṃsa(39).

646

Từ Điển Danh Từ Riêng Pāli

Thiên chủ Sakka có mặt ở Vesāli lúc Phật đến đây để giải nạn
cho thành phố này. Sự hiện diện của ông làm ma quỷ biến mất dạng
nên công việc của Phật trở nên dễ dàng hơn(40). Lúc Phật và tỳkheo
tuỳ tùng muốn đi 100 lý đến Uggapura viếng Subhaddā, Sakka nhờ
Thiên tử kiến trúc Vissakamma xây nhiều kūṭāgāra (sảnh đường) để
đoàn du hành trên hư không(41). Một thời, Sakka làm mưa đầy hồ
(cạn khô vì hạn hán) để Phật tắm(42) Sakka giả làm Vajirapāṇi (q.v.)
để bảo vệ Phật lúc Ngài bị mạ lỵ bởi những người đến tham vấn(43).
Trong lần sau cùng Phật bị bịnh, Sakka đến phục vụ, kể cả việc đi đổ
phân cho Ngài(44). Lúc Phật nhập diệt, Sakka có mặt và nói lên câu
kệ rằng “có sanh phải có diệt, nhiếp chúng là an lạc”(45). Khi
Bàlamôn Doṇa phân chia xá lợi của Phật, Sakka thấy ông dấu xá lợi
răng trên khăn đóng, bèn lấy để tôn trí trong Cūḷāmaṇicetiya(46). Lúc
Vua Ajātasattu xây tháp thờ phần xá lợi ông được chia, Sakka ra lịnh
cho Vissakamma kiến tạo khoá vāḷasaṅghāṭayanta để bảo vệ(47).
Thiên chủ Sakka rất tận tực trong việc giúp đỡ Phật tử đạt
thành ý nguyện. Ông gởi bốn Đại Thiên vương đuỗi chim, Thần
trăng che mặt trăng, và ông đích thân đứng canh trước am thất để
Sadi Paṇḍita không bị quấy rầy(48). Khi có một tỳkheo thành đạt, ông
xuất hiện để mừng và đảnh lễ tỳkheo ấy(49). Ông giúp Jotika xây
cung điện hoành tráng(50). Ông nắm tay dắt Cakkhupāla (bị mù) đến
tận Sāvatthi(51). Ông thử giới hạnh của người đời, như từng thử lòng
tin của người cùi Suppabuddha(52). Nhiều Jātaka kể lại chuyện ông
giúp trú xứ, vân vân…: Khuddāla-paṇḍita, Hatthipāla, Ayoghara,
Jotipāla (Sarabhaṅga), Sutasoma, Dukūlaka, Pārikā, và Vessantara.
Có khi, vì lòng bi mẫn, ông doạ tỳkheo thối thất (xem e.g., Vighāsa
Jātaka, Somadatta Jātaka); ông từng trừng phạt vị Thần cây bàng
Supatiṭṭha (bằng cách làm mưa to gió lớn đánh bật gốc cây bàng) vì
không gìn giữ “cây pháp” (rukkhadhamma)(53).
Thiên chủ Sakka là vị hộ trì giới luật trên thế gian. Khi có
vua chúa bất minh hay chúng sanh hành ác, ông xuất hiện để đưa họ
trở về nẻo thiện. Một số ví dụ điển hình được thấy trong các Jātaka
sau: Ambacora, Ayakūṭa, Udaya, Kaccāni, Kāma, Kāmanita,
Kumbha, Keḷisīla, Kharaputta, Culladhanuggaha, Dhajaviheṭha,
Biḷārikosiya, Maṇicora, Mahākaṇha, Vaka, Sarabhaṅga,
Sarabhamiga, và Sudhābhojana. Sakka hộ trì chúng sanh theo thiện

647

Từ Điển Danh Từ Riêng Pāli

pháp. Ông từng gởi Thiên tử Quản xa Matali đem xe xuống thế rước
Guttila, Mandhāta, Sādhīna, và Nimi lên Thiên giới để vinh danh chư
vị. Xem thêm e.g., Uraga Jātaka.
Chư thần ở đẳng cấp thấp hơn thường yết kiến Thiên chủ
Sakka lúc gặp khó khăn. Ví như ông được thỉnh ý bởi vị Thần giữ
cổng thứ tư của Trưởng giả Anāthapiṇḍika; vị Thần này đến với ông
vì đã làm phật ý Trưởng giả khi khuyên Trưởng giả giảm bớt việc
cúng dường Phật và chư tỳkheo(54). Ông là vị giải quyết các tranh
chấp giữa chư Thiên(55). Nhiều lần ông giúp Bồ Tát trong việc hành
balamật, ví như lúc Ngài làm Vua Sivi, Temiya, Nimi, và Vessantara.
Vào lúc Ngài sanh làm con thỏ rừng dám hiến dâng mình cho một
Bàlamôn (Sakka giả để thử hạnh bố thí của thỏ) ăn thịt (xem Sasa
Jātaka, Số 316, q.v.), Sakka họa con thỏ trên trăng để kính lễ sự hy
sanh của Ngài.
Thiên chủ Sakka thỉnh thoảng có giúp các bà cầu tự, như
Sumedhā, Sīlavatī, Candādevī.
Thiên chủ Sakka còn ban bố nhiều điều ước. Ông ban cho
con két (Bồ Tát) một điều ước và két ước cây sung hết trái có trái lại,
vì két không muốn rời bỏ cây sung này(56). Ông ban cho Hắc hiền giả
Kaṇha bốn điều ước: được an tịnh, không sân hận đối với kẻ xung
quanh; không tham cảnh vinh quang của các vị xung quanh; không
thèm muốn dục tình đối với các vị xung quanh"(57). Ông ban cho
Hiền giả Akitti nhiều điều ước, kể cả điều chẳng bao giờ đến thăm
Hiền giả nữa để Hiền giả khỏi xao lảng điều tâm nguyện (là tu tập Tứ
vô lượng tâm)(58). Ông ban cho Đại vương Sivi điều ước được phục
hồi đôi mắt và đôi mắt này được gọi là Nhãn quang Toàn chơn và Tối
thắng(59). Ông ban cho Chánh hậu Sīlavatī cầu tự điều ước được
hoàng nam(60). Ông ban cho Hoàng hậu Phusatī, mẫu hậu của Đại sĩ
Vessantara mười điều(61), và cho Vessantara tám điều(62).
Thiên chủ Sakka có bốn công nương: Āsā, Saddhā, Hiri, và
Sirī(63). Phu nhơn ông là Sujā; bà thường theo ông du hành(64), kể cả
xuống thế vì đó là điều bà ước nguyện khi thành hôn với ông(65).
Thiên vương Vessavaṇa là bạn thiết của ông(66); lúc Vessavaṇa mãn
phần ông chỉ định một Vessavaṇa khác thay thế (Vessavaṇa là một
địa vị hơn là một tên riêng)(67). Matali (q.v.) là Quản xa từng theo
ông đó đây. Vissakama (q.v.) là Kiến trúc sư của ông. Ông còn có

648

Từ Điển Danh Từ Riêng Pāli


25 triệu tiên nữ và 500 Thiên nữ với bàn chơn bồ câu
(kakutāpādiniyo) tuyệt sắc giai nhơn; vì muốn được các Thiên nữ này
theo lời Phật hứa mà Nanda (người em khác mẹ của Phật) hành trì
pháp Samôn; nhưng bị chỉ trích và xấu hổ, ông xin giải toả lời hứa
của Phật mà vẫn tiếp tục hành hạnh Samôn; ông đắc quả Alahán(68).
Thiên chủ Sakka có binh khí Vajirāvudha (q.v.) có thể đâm
xyên suốt núi Sineru, và trống Āḷambara (q.v.). Ông có giọng nói
ngọt ngài như tiếng ngân của chuông vàng(69).
Thiên chủ Sakka có nhiệm vụ đặc biệt là bảo vệ Chánh pháp
ở Tích Lan. Lúc Phật sắp nhập diệt, Ngài chỉ thị cho Sakka hộ trì
Thánh vương Vijaya và các thừa kế, việc làm mà ông giao lại cho
Thiên tử Uppalavaṇṇā trách nhiệm (70). Sakka báo cho Trưởng lão
Mahinda thời điểm thuận lợi để du hành qua Tích Lan (71). Sakka
trao cho Sadi Sumana xá lợi xương đòn của Phật để đem về thờ trong
Cūḷāmaṇi-cetiya, theo ước nguyện của Vua Devānampiyatissa (72).
Sakka dưng vật liệu để Vua Duṭṭhagāmaṇī kiến tạo Mahā Thūpa (73)
và ra lệnh cho Vissakamma trang hoàng toàn cõi Tích Lan trong lể
tôn trí xá lợi trong Đại tháp này; ông còn cung cấp chiếc ngai cũng
như tráp bằng vàng để bảo trì xá lợi và đích thân thổi tù và cúng
dường trong lễ tôn trí (74).
Sakka là một địa vị nên các Cakkavāla (thế giới) khác đều có
Sakka riêng (75), số Sakka có thể lên đến cả ngàn (76). Rhys Davids nói
rằng (77) Sakka và Indra là hai quan niện riêng biệt; Sakka không
giống Indra ở điểm nào hết.
(1) (2)
S. i. 229; DhA. i. 264. Nhưng xem s.v. Magha
(3)
; cf. Sanskrit Magha vant là danh hiệu của Indra.
(4)
Cf. Danh hiệu Purandara (tiêu diệt thành phố) của Indra. Śakra
được dùng rất nhiều lần trong Vệđà như một tỉnh từ có nghĩa “có
năng lực” để chỉ các thiên thần. Từ này không thấy như một danh từ
(5)
trong kinh văn tiền Phật giáo. Nhưng xem s.v. Vāsava.
(6) (7)
Hoặc Sahassanetta. Xem s.v. Sujā về
sự thành hôn của Sakka. Giữa Sakka và cha vợ là Vepacitti (q.v.) có
nhiều chuyện xảy ra, lúc đôi bên sống thuận hoà lúc là thù địch (SA.
(8) (9)
i. 265). Xem s.v. Inda. E.g., D. ii. 270;
(10)
M. i. 252. M. i. 252; cf. S. i. 206
(Sakkanāmako Yakkho); trong S. i. 47 Māghadevaputta (Sakka) được

649

Từ Điển Danh Từ Riêng Pāli

gọi là Vatrabhū, người giết Vṛtra (SA. i. 83); trong một số Jātaka
Sakka được gọi là Gandhabbarāja (J. vi. 260) và Mahinda (J. v. 397,
(11) (12)
411). Xem e.g., D. ii. 207 f., 220 f. A. iv.
242; Vua của các cõi Thiên khác cũng có các đặ điển này.
(13)
S. i. 228, 229, 231; cf. Mil. 90; xem chi tiết trong Magha
(14)
. Xem chi tiết về chiến thắng của Sakka đối với các
Atula trong s.v. Asura. Các Atula gọi ông là Jara-Sakka (J. i. 202).
(15) (16)
S. i. 219. Kẻ thù của ông trong
trường hợp này là Vepacitta, cha vợ của ông. Ông có tiếng là kham
nhẫn. Kinh 22 có nói đến việc một Dạxoa lên ngồi trên ngai ông để
chọc giận ông, nhưng ông đảnh lễ Dạxoa khiến Dạxoa biến mất. Chú
giải nói rằng (SA. i. 272) đó không phải là một Dạxoa mà là
Kodhabhakkha trên Rūpavacara Brahmā đến để thử sự kham nhẫn
(17)
của ông. Thấy dân chúng Aṅga và Magadha chuẩn
bị tế Mahā Brahmā bằng sanh vât, vì lòng bi mẫn, Sakka giả dạng
Phạm thiên khuyện họ nên cúng dường Phật để thỉnh ý Ngài (SA. i.
(18)
270). Trong J. ii. 312 nói tuổi thọ của Sakka là 36 triêu
(19) (20)
năm. A. i. 144. Ibid., iv. 105. [36 lần,
(21)
theo HT. Thích Minh Châu, 1996, nd.]. Ibid., 89.
(22)
Ibid., i. 144. Chuyện của Rohiṇī cho thấy Sakka còn
thưởng thức sắc đẹp. Ông muốn mọi người được hưởng thú vui nên
từng gởi một nữ tiên ca múa đến giúp vui Mahāpanāda (SnA. ii.
400). Một lần nọ, thấy con thiên nga trên núi muốn ăn cá mà không
cần xuống núi, ông biến ra dòng suối đưa nước lên núi (J. iii. 252).
(23)
Ông sợ các ẩn sĩ hành trì khổ hạnh làm ông mất
ngôi Thiên chủ (J. ii. 394); xem thêm các Jātakas Visayha,
LomasaKassapa, Kaṇha, Akitti, Mahā-Kañcana, và Isisiṅga.
(24) (25) (26)
Vin. i. 38. D. ii. 270
Chính Sakka biếu đàn Beluvapaṇḍuvīnā cho Pāncasikha (SnA. ii.
(27) (27)
394). Ibid., 286. DA. iii. 732; cp. DhA.
(28) (29)
iii. 270. DA. iii. 740. DA. iii. 697. Trong kinh
(D. ii. 284), Sakka nhận rằng ông có viếng chư Phạm thiên và Samôn.
Chư vị hoan hỷ và nói rằng không có gì để dạy cho Thiên chủ cả; trái
lại Thiên chủ dạy chư vị những điều Thiên chủ biết.
(30)
S. i. 201 nói rằng Sakka từ Thiên giới xuống để hỏi về Nípbàn;
S. iv. 269 f. nói rằng Sakka nghe Moggallāna giảng về nhiệm vụ của

650

Từ Điển Danh Từ Riêng Pāli


cư sĩ lúc Ngài du hành trên cõi Thiên. Một lần khác, theo đề nghị
của Thiên vương Vessavaṇa, Sakka viếng Trưởng lão Uttara trên núi
Saṅkheyyaka và được Trưởng lão thuyết cho một bài pháp (A. iv. 163
(31)
f.). Xem thêm Sakka Sutta [2] và [3]. J. iv. 8; lúc ngồi
lên, Phật có thể phủ trọn ngai của Sakka bằng y của Ngài (DhA. iii.
(32) (33)
218). J. v. 386. DA. iii. 716; xem thêm
(34) (35)
s.v. Tāvatiṃsa. DhA. iii. 269. J. i. 65.
(36) (37) (38)
Ibid., 72. Vin. i. 38.
(39)
DhA. iii. 206, 208. DhA., ibid., 225.
(40) (41) (42)
Ibid., 441. Ibid., 470. J. i. 330.
(43)
Xem thêm chuyện Ciñcā-māṇavikā, lúc Sakka
che chở cho Phật. Sakka còn tự cho mình có nhiệm vụ hộ trì đệ tử
của Phật, như ông từng cứu bốn Sadi Saṅkicca, Paṇḍita, Sopāka và
Revata (đều mới lên 7) bị ông bà Bàlamôn bỏ đói (DhA. iv. 176 f.).
(44)
Ibid., 269 f. cũng phục vụ nhiều vị Thánh đệ tử,
như Sāriputta chẳng hạn. Ông từng phục vụ Phật lúc Ngài đến
Gayāsisa để đàm thoại với các Tebhātikajaṭilla (Vin. i. 28 f.); xem
thêm chuyện Jambuka (DhA. ii. 59). Udāna (iii. 7) có câu chuyện
nói rằng Sakka giả làm một thợ dệt nghèo và Sujā giả làm vợ người
thợ dệt để cúng dường Trưởng lão Mahā Kassapa vừa xuất thiền; hai
ông bà rất hoan hỷ vì Trưởng lão không biết việc giả dạng này (cp.
DhA. i. 424 f.). Trong nhiều dịp khác (như trong trường hợp của
Mahāduggata), Sakka giúp người nghèo khổ lập công đức bằng cách
(45)
ban họ vật thực để cúng dường Phật (DhA. ii. 135 ff).
D. ii. 157; xem Dial. ii. 176, n. 1. để hiểu tầm quan trọng của câu kệ
(46) (47) (48)
này. DA. ii. 609. Ibid., 613.
(49)
DhA. ii. 143; cf. chuyện của Sukha; ibid., iii. 96 f.
(50)
Xem e.g., chuyện của MahāPhussa (SnA. i. 55 f.).
(51)
DhA. iv. 207 f. Ibid., i. 14 f. Trong nhiều Jātaka, Sakka
được kể như hay cứu giúp người lâm nạn, e.g., Dhammaddhaja,
Guttila, Kaccāni, Kinnarī Candā, Sambulā, Kusa, mẹ của
Mahājanaka, mẹ của Candakumāra, Candā, và Mahosadha.
(52)
DhA. ii. 34 f.; xem thêm chuyện của kỹ nữ trong
(53)
Kurudhamma Jātaka (J. ii. 380). iii. 370.
(54) (55) (56)
J. i. 229. DA. iii. 705. J. iii.
(57) (58) (59)
493. J.v. 10. Ibid., 240 f.

651

Từ Điển Danh Từ Riêng Pāli

(60) (61)
Ibid., 410 f. J. v. 280 f., 310. J. vi. 481
(62) (63) (64)
f. Ibid., 572. J. v. 392.
(65) (66)
E.g., J. iii. 491. DhA. i. 279. MA.. i. 476 f.
(67) (68) (69)
J. i. 328. J. ii. 93.
(70) (71)
SA. i. 273. Mhv. vii. 1 ff. Ibid.,
(72) (73)
xiii. 15. Ibid., xvii. 9 ff. Ibid., xxviii. 6 ff.
(74) (75)
Ibid., xxxi. 34, 75, 78. (aññehi
(76)
Cakkavāḷehi Sakkā āgacchanti) J. i. 203. Ibid.,
(77)
204. Dial. ii. 297 f.

Publication: PUBLISH_NORMAL

Review: P0B_FORBIDDEN_MERGE

Merge policy: BLOCKED_UNLESS_CONFIRMED