Mogharāja Thera

Mogharāja Thera.—Ông là một trong 16 Thanh niên Bàlamôn
được Thầy Bāvarī (Bàlamôn khổ hạnh) gởi đến vấn Phật. Sau khi
hỏi và được Phật giải đáp, ông đắc quả Alahán. Ông được Phật ấn
chứng là vị Tỳkheo tối thắng đắp thô y (1). Về sau, Trưởng lão bị
ghẻ lở trên thân (vì thiếu chăm sóc và vì nghiệp báo), ông tưởng chỗ
trú không vệ sanh nên ra ngoài đồng xứ Magadha trải rơm nằm, dầu
mùa đông có giá buốt. Được Phật hỏi ông sống thế nào, ông bạch xứ
Magadha là nước giàu, dân sống an lạc hơn các dân khác, nên ông
hoan hỷ (2).

312

Từ Điển Danh Từ Riêng Pāli


Vào thời Phật Padumuttara, Mogharāja phát nguyện thành
tựu hạnh nguyện tối thắng về đắp thô y nên kiếp này ông được Phật
ấn chứng như vậy. Vào thời Phật Atthadassī, ông làm sư Bàlamôn,
từng cung kính đảnh lễ Phật, nói sáu vần kệ tán thán Ngài, và cúng
dường Ngài mật ong. Ông sanh về cõi Thiên. Sau đó ông trở lại thế
gian làm Đại thần của Vua Kaṭṭhavāhana và được cử đi cùng một
ngàn vị khác đền yết kiến Phật Kassapa. Sau khi nghe Phật thuyết
pháp, ông khởi tâm tịnh tín, gia nhập Tăng Đoàn, sống đời tỳkheo 20
ngàn năm (3). Saṃyutta Nikāya (3) có bài kệ vấn đáp của ông với
Phật.
Buddhaghosa (4) nói rằng Trưởng lão Mogharāja có mặt
trong cuộc biện luận giữa Du sĩ Pasūra (q.v.) và Tôn giả Sāriputta,
và có nói kệ giải hòa.
Trưởng lão Mogharāja là một ví dụ của vị đắc quả Alahán
bằng cách hỏi đáp (vimāṃsaṃ dhuraṃ katvā) (6).
Trong Apadāna có kệ về Mogharāja: trong kệ thứ nhứt (7)
ông tán thán Phật Atthaddassī; kệ thứ nhì (8) nói ông gặp Phật
Padumuttara và ông phát nguyện trước Phật. Kinh còn nói thêm
rằng ông có bị đọa địa ngục một ngàn năm, và bị đau khổ về bệnh
ghẻ lở trong 500 kiếp vì ông đã gây hoả hoạn và làm sàn của một tự
viện bị nám đen. Vào kiếp chót của ông, ông bị bệnh phong
(kuṭṭharoga) và không ngủ được ban đêm nên được gọi tên như vậy
(mogharajjasukhaṃ yasmā Mogharājā tato ahaṃ; mogha=rỗng
không, vô ích).
Milandapañha (9) có một kệ nói là của Trưởng lão
Mogharāja nhưng không thấy kể trong Sutta Nikāya hay Therīgāthā.
Xem Mogharāja-māṇava-pucchā.
(1) Xem thêm A. i. 25. (2) Thag. vss. 207 f.
(3) ThagA. i. 181 ff.; Saṃyutta Nikāya. vs. 1006.
(4) S. i. 23. (5) SA. i. 49 f. (6) SA. iii.
201. (7) Ap. i. 87 f. (8) Ibid., ii. 486 f.
(9) p. 412.

Publication: PUBLISH_NORMAL

Review: P2_EXTERNAL_MATCH_HIGH

Merge policy: BLOCKED_UNLESS_CONFIRMED