Bandhula
Nội dung từ điển
chung với Mahāli và Pasenadi ở Takkasilā. Học xong, chàng trở về quê,
603
Từ Điển Danh Từ Riêng Pāli
và một hôm muốn thi thố tài nghệ mình. Các gia đình quý tộc ở đây thách
thức Bandhula cắt được các bó tre treo trên hư không; mỗi bó gồm 60 cây
tre với cây sắt dấu bên trong. Chàng bay lên dùng gươm chặt tre. Lúc biết
có âm mưu hạ chàng, chàng định giết các người đồng tộc ác tâm của mình.
Cha mẹ chàng can ngăn. Chàng bỏ đi Sāvatthi.
Tại kinh đô, Badhula được Vua Pasenadi (vừa được phụ hoàng
truyền ngôi) cử làm tướng của triều đình và lập gia đình với Bandhula-
Mallikā, người Malla (không phải là Hoàng hậu Mallikā của Vua
Pasenadi). Bandhula-Mallikā không có con nên Bandhula muốn trả bà về
Malla. Lúc bà đến đảnh lễ cáo biệt Phật, Ngài dạy bà nên ở lại với
Bandhula; Bandhula chấp thuận vì nể trọng Phật. Không lâu sau đó, bà có
thai. Bà thèm uống nước trong hồ sen mà các vương tử ở Vesāli dùng trong
lễ đăng quang. Bandhula đưa bà đến Vesāli, đuổi quân canh để bà xuống hồ
theo sở nguyện. Lúc các vương tử Licchavī biết được, họ rượt theo xe ông
bất chấp lời cảnh cáo của Mahāli, người Licchavī bạn học cũ của ông. Ông
giương cung hâm doạ, nhưng các vương tử cứ tiếp tục đuổi theo. Ông bắn
và mũi tên duy nhứt của ông xuyên qua đai (girdle) của 500 Licchavī mà họ
không hay biết, cho đến khi người tiền phong ngả chết. Bấy giờ, họ cấp thời
quay trở về từ giả gia đình và lăn ra chết.
Bà Mallikā song sanh 16 lần; ba mươi hai công tử đều làu thông
học nghệ, mỗi công tử có đoàn tuỳ tùng một ngàn người. Một hôm,
Bandhula xử lại vụ án bị xử oan, ông được dân chúng nhiệt liệt tán thán, và
được vua cử ra xử kiện (1). Nhưng không bao lâu sau đó, ông và các con bị
vua đưa ra biên địa dẹp loạn, vì nhà vua nghe lời xiểm nịnh. Rồi nhà vua ra
lịnh giết tất cả trên đường họ trở lại kinh đô. Tin dữ đến với Mallikā lúc bà
thỉnh 500 tỳkheo và hai Đại đệ tử của Phật thọ trai (2). Bà đọc tin rồi bỏ vào
túi áo để tiếp tục hộ trì chư Tăng. Tôn giả Sāriputta biết được tin dữ sau
buổi trai thực và hết lời tán thán bà. Bà báo cho các con dâu biết và khuyên
không nên oán hận nhà vua.
Khi nhà vua biết lỗi mình, ông ban cho Mallikā một ước nguyện;
bà chỉ xin được cùng 32 con dâu trở về Kusinārā. Nhưng cháu của
Bandhula là Dīghakārāyaṇa không quên mối thù cũ này nên về sau theo
Viḍūḍabha (con của Pasenadi) truất phế nhà vua (3).
Bandulla có khi được gọi là Bandhulamalla (4).
Bà Mallikā, phu nhơn của Bandhulla là một trong ba vị có thứ nữ
trang đặc biệt bằng dây to có nhận nhiều hột ngọc gọi là
mahālatāpasādhana; hai vị kia là Visakhā (nữ cư sĩ tối thắng về bố thí) và
Devadāniyacora (5). Từ lúc phu quân bà bị ám hại, bà không sử dụng
pasādhana nữa, cho đến khi Phật nhập Nípbàn. Bấy giờ bà mới đem
604
Từ Điển Danh Từ Riêng Pāli
pasādhana ra tẩm hương liệu và đặt lên nhục thân Ngài trong lễ trà tỳ. Bà
nguyện rằng chừng nào bà còn trong vòng luân hồi, bà không trang sức (6).
(1)
Có lẽ đó là chuyện kể trong Aṭṭhakaraṇa Sutta (S. i. 74); xem thêm
(2)
KS. i. 101, n. 3. MA (ii. 753) nói rằng Phật cũng có
(3) (4)
mặt. DhA. i. 228 f. E.g., J. iv. 148.
(5)
Nhưng xem DhA. i. 412 nói là ái nữ của Bārāṇasīseṭṭhi chớ
(6)
không phải Devadāniya. DA. ii. 597.
Nguồn và dẫn chiếu
-
Dīgha Nikāya Aṭṭhakathā
— COMMENTARY DA. ii. 597
-
Dhammapada Aṭṭhakathā
— COMMENTARY DhA. i. 228 f.
-
Dhammapada Aṭṭhakathā
— COMMENTARY DhA. i. 412
-
Jātaka
— CANON_JATAKA_TEXT J. iv. 148
-
Kindred Sayings
— MODERN_TRANSLATION_REF KS. i. 101
-
Saṃyutta Nikāya
— CANON_NIKAYA S. i. 74

Mốc I : Hoàn cảnh trước khi Phật ra đời
Mốc II : Sự kiện Phật đản sanh
Mốc III: Giai đoạn tuổi thơ của Bồ tát Tất Đạt Đa
Mốc IV : Giai đoạn trưởng thành - xuất gia
Mốc V : Tầm đạo
Mốc VI : Thành đạo
Mốc VII: Những vị đệ tử đầu tiên
Mốc VIII : Tăng đoàn lớn mạnh
Mốc IX: Mười ba năm cuối cuộc đời Đức Phật
Mốc X : Đức Phật nhập niết bàn