Vessabhū
Nội dung từ điển
21 trong số 24 vị ra đời. Ngài sanh ra trong Lạc viên Anoma
(Anūpama theo Chú giải). Cha Ngài là Sátđếlỵ Suppatitia
630
Từ Điển Danh Từ Riêng Pāli
(Supatita); mẹ Ngài là Hoàng hậu Yasavatī. Ngài được gọi
Vessabhū vì hôm Ngài chào đời Ngài rống “tiếng rống của bò
mộng”, tiếng rống chiến thắng (vasabhanādahetuttā) (1). Ngài sống
đời cư sĩ sáu ngàn năm cùng Phu nhơn Sucittā và Nam tử
Suppabuddha trong ba cung điện Ruci, Suruci và Vaḍḍhana
(Rativaḍḍhana). Ngài xuất thế trên kiệu vàng, hành trì khổ hạnh
trong sáu tháng, được Thôn nữ Sirivaḍḍhanā ở làng Sicittani dưng
cháo sữa và Xà vương Narinda dưng cỏ làm bồ đoàn trước khi thành
đạo. Bồ Đề của Ngài là cây sāla. Ngài chuyển pháp luân tại
Anurārāma cho hai em là Soṇa và Uttara; hai vị này về sau là hai
Đại đệ tử của Ngài. Ngài có hai Nữ Đại đệ tử là Dāmā và Samālā;
Thị giả là Upasanta (Upasannaka); hai Nam Đại cư sĩ hộ trì là
Sotthika và Rāma; hai Nữ Đại đệ tử hộ trì là Gotamī (Kāligotamī)
và Sirimā. Ngài cao 60 cubit và sống đến tuổi 60 ngàn năm. Ngài
nhập Nípbàn tại Khemārāma trong Usabhavatī; xá lợi người được
rải ra bốn phương.
Dưới triều Phật Vessabhū, Bồ Tát làm Vua Sudassana ở
Sarabhavatī (2).
Phật Vessabhū giữ trai giới sáu năm một lần (3).
(1) Nhưng MṬ. 63 có một giảng giải khác: hīnaṃ janānaṃ
abhibhūto maggena abhibhavitakiesahīno ti vā. Dvy. 333 gọi Ngài
là Viśabhū. (2) Bu. xxii. 1 ff.; BuA. 205 ff.; D. ii. 5; J. i.
41. (3) DhA. iii. 236.
Nguồn và dẫn chiếu
-
Buddhavaṃsa
— CANON_KHUDDAKA Bu. xxii. 1 ff.
-
Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
— COMMENTARY BuA. 205 ff.
-
Dīgha Nikāya
— CANON_NIKAYA D. ii. 5
-
Dhammapada Aṭṭhakathā
— COMMENTARY DhA. iii. 236
-
Jātaka
— CANON_JATAKA_TEXT J. i. 41

Mốc I : Hoàn cảnh trước khi Phật ra đời
Mốc II : Sự kiện Phật đản sanh
Mốc III: Giai đoạn tuổi thơ của Bồ tát Tất Đạt Đa
Mốc IV : Giai đoạn trưởng thành - xuất gia
Mốc V : Tầm đạo
Mốc VI : Thành đạo
Mốc VII: Những vị đệ tử đầu tiên
Mốc VIII : Tăng đoàn lớn mạnh
Mốc IX: Mười ba năm cuối cuộc đời Đức Phật
Mốc X : Đức Phật nhập niết bàn