Nandivisāla
Nội dung từ điển
và Phật dạy cắt hỷ, buộc ràng, dục tham, và tà ác để ái căn được đoạn tận (1).
[Theo HT. Thích Minh Châu, 1993].
(1)
S. 1. 63; cp. ibid., 15.
367
Từ Điển Danh Từ Riêng Pāli
Nandivisāla Jātaka (No. 28).—Chuyện Con Bò Đại Hỷ. Bồ Tát sanh là
con bò đực ở Gandhāra và được đặt tên là Nandivisāla. Bò được một
Bàlamôn nuôi từ lúc còn là nghé. Chủ thương yêu bò như con. Để trả ơn,
bò nói với chủ đi đánh cá với ông bá hộ chủ đàn bò rằng Nandivisāla này có
thể kéo 100 cỗ xe đầy cát đá.
Trong cuộc cá, lúc bò chuẫn bị thi thố tài năng, ông chủ Bàlamôn
bảo với Nandivisāla: ―Hãy kéo, đồ ranh con!‖. Bị xúc chạm tự ái,
Nandivisāla đứng thẳng chơn không nhúc nhích khiến ông chủ Bàlamôn
thua cuộc. Thấy chủ mình nằm dài sầu muộn, Nandivisāla nói với ông sao
gọi ta là đồ ranh con? Rồi bò bảo ông đi cá lại với hai ngàn đồng. Lần này,
ông chủ Bàlamôn gọi bò là ―Chú bạn hiền thiện‖. Bò kéo mạnh, di chuyễn
cỗ xe chót thứ 100 đến chỗ của cỗ xe thứ nhứt. Ông chủ Bàlamôn thắng
cuộc và được nhiều người khác cho thêm tiền của.
Chuyện kể về những lời mắng nhiếc tỳkheo của nhóm Sáu Tỳkheo
Chabbagiyas.
Nhận diện tiền thân: ông chủ Bàlamôn chỉ Tôn giả Tôn giả
Ānanda (1).
Chuyện còn được kể liên quan đến sự thị hiện Thần thông Song
hành (Yamakapāṭihāriya) (2).
(1) (2)
J. i. 191 ff.; chuyện còn được kể trong Vin. iv. 5.
DhA. iii. 213.
Nguồn và dẫn chiếu
-
Dhammapada Aṭṭhakathā
— COMMENTARY DhA. iii. 213
-
Jātaka
— CANON_JATAKA_TEXT J. i. 191 ff.
-
Saṃyutta Nikāya
— CANON_NIKAYA S. 1. 63
-
Vinaya Piṭaka
— CANON_VINAYA Vin. iv. 5

Mốc I : Hoàn cảnh trước khi Phật ra đời
Mốc II : Sự kiện Phật đản sanh
Mốc III: Giai đoạn tuổi thơ của Bồ tát Tất Đạt Đa
Mốc IV : Giai đoạn trưởng thành - xuất gia
Mốc V : Tầm đạo
Mốc VI : Thành đạo
Mốc VII: Những vị đệ tử đầu tiên
Mốc VIII : Tăng đoàn lớn mạnh
Mốc IX: Mười ba năm cuối cuộc đời Đức Phật
Mốc X : Đức Phật nhập niết bàn