Sāvatthi

Sāvatthi.--Xá Vệ Thành. Kinh thành của vương quốc Kosala, và
là một trong sáu kinh thành lớn ở Ấn Độ vào thời của Đức Phật (1).
Sāvatthi nằm trên bờ sông Aciravatī(2). Sāvatthi cách Sāketa 5 lý(3),
Rājagaha 45 lý(4), Sānkassa 30 lý(5), Takkasilā 147 lý(6), Suppāraka
127 lý(7), Āḷavī 30 lý(8), Macchikāsaṇḍa 30 lý(9), Kukkuṭavattī 125
lý(10), và cách Uggapura(11) và Kuraraghara(12) một đoạn như nhau.
Đường từ Rājagaha đến Sāvatthi đi ngang Vesāli(13),
Parāyaṇavagga(14), Setavyā, Kapilavatthu, Kusinārā, Pāvā, và

834

Từ Điển Danh Từ Riêng Pāli

Bhoganagara. Còn có con đường đi từ Sāvatthi qua Sāketa đến
Kosambī. Cách Sāvatthi một gāvuta (1 gāvuta=3,2 km) là rừng
Andhavana (q.v.). Giữa Sāvatthi và Sāketa có Toraṇavatthu(15).
Sāvatthi được mang tên như vậy vì trong kinh thành có Hiền
giả Savattha an trú. Truyền thuyết khác nói rằng trước đó tại đây có
một chỗ trọ qua đêm cho các đoàn xe đi buôn; lúc gặp nhau các
thương buôn thường hỏi nhau họ có cái gì “Kiṃ bhandaṃ atthi?”
“Sabbaṃ atthi” -- và tên của thành phố được gọi dựa trên câu trả
lời(16).
Phật thường an trú tại Sāvatthi. Trưởng giả Anāthapiṇḍika là
người thỉnh Ngài đến đây lần đầu tiên(17). Được biết sau đó Ngài an
cư kiết hạ 25 lần tại Sāvatthi(18), 19 mùa trong Jetavana và 6 mùa
trong Pubbārāma. Đối diện và Jetavana là Rājakārāma (q.v.) do
Vua Pasenadi kiến tạo. Ngoài cửa thành là làng đánh cá với 500 gia
đình(19).
Sāvatthi là nơi chư Phật thị triển Thần thông Song hành(20);
Phật Gotama thi triển dưới gốc xoài Gaṇḍamba (q.v.).
Phật có nhiều đệ tử hộ trì sống trong Sāvatthi: Trưởng giả
Anāthapiṇḍika tối thắng về bố thí, Nữ cư sĩ Visākhā tối thắng về bố
thí, Nữ cư sĩ Suppavāsa tối thắng về bố thí món ăn thượng vị, và Vua
Pasenadi(21). Bandhula (q.v.) rời quê Vesāli đến sống tại Sāvatthi và
được Vua Pasenadi cử làm tướng của triều đình.
Buddhaghosa luận rằng(22) vào thời Phật hiện tiền, Sāvatthi là
thành phố chánh của Nāga-Kosala, rộng 300 lý, có 80 ngàn làng và
180 triệu dân số (23).
Sāvatthi được xác định là Sāhet-Māhet trên bờ sông Rapti
hiện nay(24).
Huyền Trang có nói đến một vài kiến trúc trong cổ thành
điêu tàn, lúc ông đến đây(25).
Woodward nói rằng(26) có 871 kinh được thuyết tại Sāvatthi,
844 trong Jetavana, 23 trong Pubbārāma, và 4 ở ngoại ô; 6 kinh
Trường Bộ, 75 kinh Trung Bộ, 736 kinh Tương Ưng, và 54 kinh
Tăng Chi. Bà Rhys Davids suy đoán rằng(27) Phật “hoặc thường trú
tại Sāvatthi hoặc Sāvatthi là nơi tồn trử lời dạy của Ngài.” Giả thuyết
thứ nhứt xem ra hợp lý hơn vì Phật được nói là từng an trú 25 trong
số 45 mùa an cư tại Sāvatthi. Hai mươi mùa còn lại được chia ra như

835

Từ Điển Danh Từ Riêng Pāli

sau, theo Chú giải về Buddhavaṃsa(28): các mùa thứ 2, 3, 4, 17, và 20
tại Rājagaha; ba mùa thứ 13, 18 và 19 tại Cāliyapabbata; và số còn
lại ở rải rác nhiều nơi khác nhau.
(1) (2) (3)
D. ii. 147. Vin. i. 191, 293. Vin. i.
(4) (5)
253; có nơi nói là 7. SA. i. 243. J. iv. 265.
(6) (7) (8)
MA. ii. 987. DhA. ii. 213.
(9) (10)
SnA. i. 220. DhA. ii. 76. Ibid., 118.
(11) (12)
Ibid., iii. 469. Ibid., iv. 106.
(13) (14)
Vin. ii. 159 f. Sn. vss. 1011-3.
(15) (16)
S. iv. 374. SnA. i. 300; PSA. 367.
(17) (18) (19)
q.v. để biết chi tiết. DhA. i. 4.
(20)
Ibid., iv. 40. DhA. iii. 205; cf. Mtu. iii. 115; J. i. 88.
(21) (22) (23)
DhA. i. 330. Sp. iii. 614.
(24) (25)
SnA. i. 371. Cunningham, AGI. 469.
(26) (27)
Beal, op. cit. ii. 1-13. KS. v. xviii. M. iv.
(28)
Introd. p. vi. BuA. p. 3.

Publication: PUBLISH_NORMAL

Review: P2_EXTERNAL_MATCH_HIGH

Merge policy: BLOCKED_UNLESS_CONFIRMED