• Māgandiyā

Daughter of the brahmin Māgandiya. When the Buddha rejected her father's offer of marriage with her, her parents joined the Order, giving her in charge of her uncle, Culla Māgandiya. The latter took her to Udena, king of Kosambī, who made her his chief consort, giving her five hundred ladies in waiting. Māgandiyā was incensed against the Buddha for having called her a "vessel of filth," and, when he came to Kosambī, she planned her revenge. Having discovered that Udena's other queen, Sāmāvatī, and her companions were in the habit of watching for the Buddha through windows in the walls of their rooms, she told the king that Sāmāvatī and her friends were conspiring to kill him. For some time the king refused to believe this, but when the holes were shown to him, he had them closed up and the windows built higher.

This plan having failed, Māgandiyā hired a slave to revile and abuse the Buddha in the streets. Ananda suggested to the Buddha that they should go elsewhere. The Buddha answered, "I am like the elephant who has entered the fray, I must endure the darts that come upon me. After seven days the abuse ceased. Māgandiyā then persuaded her uncle to send eight live cocks to the palace and sent a page with them to the king's drinking place. When the king asked what should be done with them, she suggested that Sāmāvatī and her friends should be asked to cook them for him. This the king agreed to do, but the women refused to deprive an animal of its life. Māgandiyā said they should be tested, and sent word by the page that the cocks were to be cooked for the Buddha. The page was bribed to change the live cocks for dead ones on the way, and Sāmāvatī and her companions then cooked them and sent them to the Buddha. But even then the king, though not knowing of the exchange, would not be convinced of Sāmāvatī's disloyalty.

Māgandiyā then obtained a snake from her uncle with its fangs removed. This she inserted in the shell of the flute which Udena carried about, closing the hole with a bunch of flowers. Udena was in the habit of spending a week in turn with each of his three consorts. When he announced his intention of going to Sāmāvatī, Māgandiyā begged of him not to go, saying she had had a dream and feared for his safety. But the king went and Māgandiyā went with him. As he lay asleep with the lute under his pillow she pulled out the bunch of flowers, and the snake lay coiled on his pillow. Māgandiyā screamed and accused Sāmāvatī of designs on the king's life. This time Udena believed her, and placing Sāmāvati and her friends in a line one behind the other, he sent for his bow, which could only be strung by one thousand men, and shot an arrow at Sāmāvatī's breast. But by the power of her goodness the arrow failed to pierce her. Convinced of her innocence, the king pleaded for her forgiveness and gave her a boon. She chose that the Buddha should be invited to come to the palace every day, but the Buddha would not accept the invitation and sent Ananda in his place.

Once more Māgandiyā conspired with her uncle against Sāmāvatī. They had all the pillars of Sāmāvatī's house wrapt in cloth, soaked in oil, and, when she and her women were inside, the house was set fire to. Sāmāvatī saw the flames spreading and exhorted her women to be self possessed, and they attained to various fruits of the Path. Udena questioned Māgandiyā very carefully, and became convinced of her share and that of her uncle in the crime. He then sent for all Māgandiya's relations saying that he wished to reward them. He buried them waist-deep in the palace grounds and covered them with straw; the straw was then set fire to, and when it was burnt he had their bodies ploughed with an iron plough. Pieces of flesh were ripped from Māgandiyā's body, fried like cakes in oil, and Māgandiyā was then forced to eat them.

DhA.i.201f., 210ff.; UdA.383f.; cf. Dvy., 515ff., where Māgandiyā is called Anūpamā.

• Māgandiyā

Con gái của Bà-la-môn Māgandiya . Khi Đức Phật từ chối lời cầu hôn của cha nàng, cha mẹ nàng đã gia nhập Tăng đoàn, giao nàng cho chú ruột là Culla Māgandiya chăm sóc. Chú ruột đưa nàng đến gặp Udena , vua Kosambi , và được phong làm hoàng hậu chính, ban cho nàng năm trăm cung nữ hầu hạ. Māgandiyā nổi giận với Đức Phật vì đã gọi nàng là "đồ ô uế", và khi Ngài đến Kosambi, nàng đã lên kế hoạch trả thù. Phát hiện ra hoàng hậu khác của Udena là Sāmāvatī và các tùy tùng của bà thường xuyên rình rập Đức Phật qua các cửa sổ trên tường phòng của họ, nàng đã tâu với nhà vua rằng Sāmāvatī và các tùy tùng của bà đang âm mưu giết Ngài. Trong một thời gian, nhà vua không tin điều này, nhưng khi các lỗ thủng được chỉ cho ngài, ngài đã ra lệnh đóng chúng lại và xây các cửa sổ cao hơn.

Kế hoạch này thất bại, Māgandiyā thuê một nô lệ đến chửi rủa và lăng mạ Đức Phật trên đường phố. Ananda đề nghị với Đức Phật rằng họ nên đi nơi khác. Đức Phật trả lời: "Ta như con voi đã vào cuộc chiến, ta phải chịu đựng những mũi tên bắn trúng ta." Sau bảy ngày, sự lăng mạ chấm dứt. Māgandiyā sau đó thuyết phục chú của mình gửi tám con gà trống sống đến cung điện và cử một thị nữ đi cùng đến nơi uống rượu của nhà vua. Khi nhà vua hỏi nên làm gì với chúng, cô đề nghị nên yêu cầu Sāmāvatī và các bạn của cô nấu chúng cho vua. Nhà vua đồng ý, nhưng các nữ tỳ từ chối tước đoạt mạng sống của một con vật. Māgandiyā nói rằng họ nên được thử thách, và sai thị nữ báo rằng những con gà trống sẽ được nấu chín cho Đức Phật. Thị nữ đã bị hối lộ để đổi những con gà trống sống lấy những con gà chết trên đường đi, và Sāmāvatī cùng các bạn của cô sau đó đã nấu chúng và gửi đến Đức Phật. Nhưng ngay cả khi đó, nhà vua, mặc dù không biết về sự trao đổi, vẫn không tin vào sự bất trung của Sāmāvatī.

Māgandiyā sau đó xin chú mình một con rắn đã được cắt bỏ nanh. Nàng nhét con rắn này vào vỏ sáo mà Udena mang theo bên mình, bịt lỗ bằng một bó hoa. Udena có thói quen dành một tuần luân phiên với ba người vợ của mình. Khi Udena tuyên bố ý định đến Sāmāvatī, Māgandiyā cầu xin ngài đừng đi, nói rằng nàng đã mơ thấy một giấc mơ và lo lắng cho sự an toàn của ngài. Nhưng nhà vua đã đi và Māgandiyā cũng đi theo. Khi nhà vua nằm ngủ với cây đàn luýt dưới gối, nàng rút bó hoa ra, và con rắn nằm cuộn tròn trên gối của ngài. Māgandiyā hét lên và cáo buộc Sāmāvatī âm mưu hại đến tính mạng của nhà vua. Lần này Udena tin lời nàng, xếp Sāmāvati và các bạn của nàng thành một hàng dọc, rồi sai người đi lấy cung, thứ chỉ có thể căng được bởi một ngàn người, và bắn một mũi tên vào ngực Sāmāvati. Nhưng nhờ lòng tốt của nàng, mũi tên đã không xuyên qua được. Tin chắc nàng vô tội, nhà vua cầu xin nàng tha thứ và ban cho nàng một ân huệ. Nàng quyết định mời Đức Phật đến cung điện mỗi ngày, nhưng Đức Phật không chấp nhận và cử Ananda đi thay.

Một lần nữa, Māgandiyā lại cùng chú mình âm mưu chống lại Sāmāvatī. Họ cho người quấn vải, tẩm dầu vào tất cả các cột nhà của Sāmāvatī, và khi bà cùng các thị nữ vào trong nhà, họ phóng hỏa đốt nhà. Sāmāvatī thấy ngọn lửa lan rộng, liền khuyên bảo các thị nữ hãy tự tại, và họ đã đạt được nhiều quả vị trên Đạo. Udena tra hỏi Māgandiyā rất kỹ lưỡng, và nhận ra rằng nàng và chú nàng cũng có phần trong tội ác này. Sau đó, ông ta cho gọi tất cả họ hàng của Māgandiya đến, nói rằng ông ta muốn thưởng cho họ. Ông ta chôn họ sâu đến thắt lưng trong khuôn viên cung điện và phủ rơm lên trên; sau đó, ông ta châm lửa đốt rơm, và khi rơm cháy, ông ta cho cày xác họ bằng một cái cày sắt. Những miếng thịt được xé ra từ cơ thể Māgandiyā, chiên như bánh trong dầu, và sau đó Māgandiyā bị ép phải ăn chúng.

DhA.i.201f., 210ff.; UdA.383f.; cf. Dvy., 515ff., trong đó Māgandiyā được gọi là Anūpamā.

I. Giới thiệu chung

Migandiyà  nguyên là con gái của Bà-la-môn tên là Màgandiyà, sống ở xứ Kuru. Mẹ cô và cả chú út, em của cha cô, cũng tên là Màgandiyà. Cô ta đẹp như thiên nữ nên ông Bà-la-môn khó tính không thấy ai, kể cả những chàng trai vọng tộc nhất trong xứ đã đến cầu hôn, xứng đáng làm rễ đông sàng.

Khi Đức Phật đi ngang qua đó , thì bố của Migandiyà mới có ý gả con gái của mình cho Phật. Ông ta cùng vợ theo dấu chân Phật để lại và tìm đến. Phật biết 2 ông bà có duyên lành nên thuyết pháp độ , tuy nhiên cũng giảng về sự bất tịnh của thân nữ và từ chối. Cô gái Migandiyà  thấy Đức Phật từ chối và chê mình nên từ đó có ác tri kiến với Phật.

Sau đó không lâu thì bố của Migandiyà  đã gả con gái mình cho vua Udena , xứ Kosambi. Được phong thứ hậu , Migandiyà  đã nhiều lần tìm cách để hạ nhục , nói xấu Phật đồng thời hại chánh hậu Sàmàvati.

Kết bà thứ hậu này cuối cùng bị vua Udena phát giác và bị thiêu đốt .

II. Câu chuyện liên quan Màgandiyà

Đức Phật Từ Chối Màgandiyà

Một thứ phi khác của vua Udena là Migandiyà  nguyên là con gái của Bà-la-môn tên là Màgandiyà, sống ở xứ Kuru. Mẹ cô và cả chú út, em của cha cô, cũng tên là Màgandiyà. Cô ta đẹp như thiên nữ nên ông Bà-la-môn khó tính không thấy ai, kể cả những chàng trai vọng tộc nhất trong xứ đã đến cầu hôn, xứng đáng làm rễ đông sàng.

Ngày kia, sáng sớm đức Đạo sư quan sát thế gian, nhận thấy Bà-la-môn Maagandiyaa và vợ ông có đủ duyên lành chứng quả A-na-hàm. Ngài đắp y ôm bát đến vùng ven phố thị nơi Bà-la-môn đang tế thần lửa. Ông ta ngắm nhìn thân Như Lai thấy toàn hảo, thầm nghĩ không ai trên thế gian có thể so bì với người này, ta sẽ gả con gái cho ông để nâng khăn sửa túi. Ông ta nói với đức Đạo sư:

– Này, Tỳ-kheo! Tôi có cô con gái độc nhất và chưa thấy ai xứng với nó trừ ông. Ông phải có một người vợ và nó phải có một người chồng. Tôi sẽ gả nó cho ông. Hãy đứng đợi tại đây cho đến khi tôi trở lại.

Đức Đạo sư đứng yên, không nói một lời. Người Bà-la-môn vội vã về nhà, hớn hở bảo với bà vợ:  – Bà ơi! tôi đã gặp một người xứng với con gái ta. Mau lên! Mặc cho nó bộ đẹp đẽ vào!

Rồi ông dẫn vợ con vào gặp đức Đạo sư. Cả thành xôn xao:

– Một khi lão này chê bai đủ kiểu người nào đến cầu hôn con gái lão. Nhưng nghe đồn rằng hôm nay lão ta gặp một người môn đăng hậu đối rồi. Không biết mặt mũi anh chàng này ra sao mà lão chấm đậu vậy?

Rồi họ the ông đi xem anh chàng tốt số. Trong thời gian đó, đức Đạo sư thay vì đứng yên chờ đợi, Ngài bỏ đi, để lại một dầu chân. (Dầu chân Phật chỉ xuất hiện trên chỗ đã bước, không có chỗ nào khác, và chỉ người nào đủ phước duyên mới thấy được. Dù voi rừng hay thú hoang có giẫm lên hay mưa bão dữ dội, gió giông gào thét thổi đến, cũng không xóa được dấu chân của Phật). Đến nơi cũ, người Bà-la-môn ngạc nhiên không thấy Phật. Nhìn quanh quất một hồi ông phát hiện dấu chân. Vợ người Bà-la-môn thuộc lòng ba bộ Vệ-đà, luôn cả những bài thơ liên quan đến tướng số. Bà lẩm bẩm đọc lại và xem xét tỉ mỉ hình nét dấu chân trước mặt. Cuối cùng bà kết luận:

– Ông ơi! Đây không phải dầu chân của người chạy theo ngũ dục.

Rồi bà đọc kệ:

Dấu chân người tham dục cạn cợt,

của ác nhơn, lún mạnh xuống đường.

Người ngu si, dấu thường lết bết.

Đây, dấu chân người hết dục tham.

Người Bà-la-môn không tin lời vợ nên nạt đùa:

– Khéo tưởng tượng! Bà lúc nào cũng thấy cá sấu trong chậu nước, ăn trộm núp trong nhà! Hãy im đi!

Bà vợ vẫn một mực đoan chắc:

– Ông ưa nói gì thì nói. Nhưng đây không phải dấu chân người chạy theo ngũ dục.

Người Bà-la-môn vẫn đi lòng vòng tìm kiếm, chợt thấy đức Đạo sư liền mừng rỡ reo lên:

– Ông ta đây rồi!

Và ông thưa với Phật:

– Tỳ-kheo! Tôi gả con gái cho ông để nâng khăn sửa túi.

Đức Đạo sư thay vì trả lời ưng thuận hay không, lại bảo:

– Bà-la-môn! Ta có vài việc để nói với ông.

Và ông ta lắng nghe đức Đạo sư kể chuyện Ma vương đã theo đuổi Ngài như thế nào, từ lúc xuất gia tới khi ngồi dưới cội Bồ đề, cuối cùng chính Ma vương ngồi dưới cây Bồ đề, thiểu não buồn rầu vì thấy quyền lực của mình không làm gì Phật được. Con gái Ma vương bèn đến an ủi cha, rồi biến thành thiếu nữ trẻ và đàn bà đứng tuổi để cố quyến rũ Phật. Đức Đạo sư lúc đó nói rằng:

Đã thấy rõ Khát ái, Sầu buồn, Dục lạc

Ta đâu còn ưa hạnh phúc tình yêu

Tấm thân kia, chứa các thứ tiểu, tiêu.

Ta không muốn, dù dùng chân chạm đến.

Ngay khi Phật kết thúc bài kệ, người Bà-la-môn và vợ chứng A-na-hàm. Còn Màgandiyà tự nhủ: “Nếu ông này không cần ta, kể cũng đúng, nhưng nói người ta chứa đầy phần tiểu thì thật quá lắm. Được rồi! Với dòng dõi, địa vị xã hội, tài sản và sức quyến rũ của tuổi thanh xuân sẵn có, ta sẽ được một tấm chồng xứng đáng, và rồi ta sẽ biết làm gì đối với Sa-môn Cồ-đàm”. Từ đó cô nuôi lòng căm ghét đức Phật (Đức Phật biết cô căm ghét Ngài, nhưng Ngài vẫn đọc kệ vì lợi ích cho hai người kia, để họ chứng thánh quả, chớ không quan tâm đến lòng thù hận trực tiếp chống lại mình)

Cha mẹ cô gởi cô cho chú Culla Màgandiyà biết cháu mình chỉ xứng đáng làm vợ vua, nên trang điểm cho nàng đủ món trang sức rồi đưa đến Kosambi dâng cho vua Udena. Vua hài lòng, làm lễ đăng quang cho nàng lên ngôi thứ phi với năm trăm thị nữ.

Vậy là vua Udena có ba bà vợ với một ngàn năm trăm thị nữ.

_______________________

______________________

Màgandiyà Âm Mưu Chống Lại Sàmàvatì và Đức Phật

Một hôm, Màgandiyà rời cung điện đi bộ đến dãy phòng cung nữ, và ngạc nhiên khi thấy những lỗ hổng trên tường, hỏi ra mới biết là vì  các cung nữ muốn chiêm ngưỡng và cung tán Phật. Bà muốn mưu hại Sàmàvatì và Phật nên tâu với vua Udena là Sàmàvatì và đám cung nữ tùy tùng sẽ phản bội vua, và trong vài hôm nữa sẽ hại mạng vua. Nhưng vua không tin. Bà cứ tâu tới tâu lui bên tai nhưng vua vẫn không tin. Bà bèn thỉnh vua đến khu vực của Sàmàvatì chỉ những lỗ hỏng trên tường. Vua hỏi tại sao và khi hiểu được lý do vua không nói lời nào, chỉ truyền lấp hết lỗ hổng và cho làm cửa sổ có một khoảng hở ở trên, tại tất cả các phòng. Người ta nói loại cửa sổ hở bên trên ra đời từ đó. Không bôi nhọ được Sàmàvatì cùng các cung nữ, Màgandiyà quay sang tìm cách lăng nhục đức Phật. bà xúi giục những tên côn đồ đi sau Phật mắng nhiếc và nhục mạ Ngài với đủ lời lẽ nặng nề:

– Mi là một tên trộm, đồ ngu ngốc, đồ điên, đồ lạc đà, bò tót, đồ lừa, đồ ở địa ngục, đồ thú vật, mi không có hy vọng được giải thoát. Những trừng phạt sẽ đến với mi.

Tôn giả A-nan nghe những lời chửi bới quá thậm tệ, không chịu nổi, bạch Phật:

– Bạch Thế Tôn! Dân ở đây mắng nhiếc và nhục mạ chúng ta. Chúng ta hãy đi nơi khác!

– Ta sẽ đi đâu A-nan?

– Đến thành phố khác, thưa Thế Tôn.

– Nêú ở đó người ta cũng chửi mình thì sẽ đi đâu, A-nan?

– Sẽ đi chỗ khác nữa, thưa Thế Tôn.

– Nêú ở đó người ta cũng chủi mình nữa thì sao?

– Chúng ta lại đi đến chỗ khác, thưa Thế Tôn.

– A-nan đừng nói thế. Ở đâu có khó khăn thì giải quyết ở đó. Ổn thỏa rồi mới được phép đi nơi khác. Nhưng ai chửi ông, A-nan?

– Bạch Thế Tôn! Mọi người đều mắng nhiếc chúng ta, bọn côn đồ và cả đám dân kia.

– A-nan, Ta như con voi xông ra trận. Bổn phận của voi xông trận là hứng chịu những mũi tên từ bốn phía. Đúng thế, bổn phận của ta là kham nhẫn những lời nói độc ác.

Rồi Phật thuyết pháp về chính Ngài với ba pháp cú như sau trong phẩm Voi:

(320) Ta như voi giữa trận,

Hứng chịu cung tên rơi,

Chịu đựng mọi phỉ báng,

Ác giới rất nhiều người.

(321) Voi luyện đưa dự bội,

Ngựa luyện được vua cưỡi.

Người luyện, bậc tối thượng,

Chịu đựng mọi phỉ báng.

(322) Tốt thay con la thuần,

Thuần chủng loài ngựa Sindh [*].

Đại tượng, voi có ngà,

Tự điều mới tối thượng.

[*] loài ngựa đẹp ở vùng sông Sindha, Ấn Độ

Bài pháp đã đem lại lợi ích cho những người lúc ấy đang tụ tập chung quanh. Rồi đức Phật khuyên A-nan.

– A-nan, đừng phiền muộn. Những người này chỉ mắng nhiếc ông trong bảy ngày, đến ngày thứ tám họ sẽ yên lặng. Khó khăn đến với Phật không kéo dài quá bảy ngày.

Màgandiyà tuy thất bại trong âm mưu đẩy Phật rời khỏi thành, vẫn không lùi bước. Bà lập kế hại bọn cung nữ kính tín Phật. Bà dặn chú của bà là thầy Tư tế trong cung mang theo tám con gà sống và tám con gà chết vào hầu vua, lúc đó đang uống rượu với bà. Người chú vào cung, đến bậc thềm cao nhất thì đứng ở đó, không muốn vào chốn ngự ẩm. Bà liền bảo tiểu đồng đến đó lấy tám con gà sống dâng vua và xúi vua ra lệnh cho cung nữ của Sàmàvatì nấu nướng dâng lên vua. Vua chuẩn tấu. Tiểu đồng y lệnh ra đi rồi trở về tâu lời của các cung nữ.

– Chúng ta không giết hại sinh vật.

Màgandiyà lại tiếp tục ton hót:

– Đại vương! Muốn biết họ có thật sự giết hại sinh vật hay không, xin bệ hạ cứ bảo nấu nướng gửi đến Sa-môn Cồ-đàm.

Vua nghe theo, lại sai tiểu đồng đi đến các cung nữ lần nữa. Nhưng lần này chú mang tám con gà sống đến thầy Tư tế trước để đổi lấy tám con gà chết rồi mới giao lệnh vua đến các cung nữ.

– Vua ra lệnh nấu những con gà này dâng đức Phật.

Lần này họ nhận lời.

– Dĩ nhiên, đây là bổn phận của chúng tôi.

Tiểu đồng trở về tâu lại đúng như vậy. Màgandiyà không bỏ lỡ dịp gièm pha với vua.

– Đại vương thấy chưa! Họ không làm theo ý Ngài, mà chỉ hướng về người khác.

Nhưng vua vẫn giữ yên lặng, tha thứ cho họ. Màgandiyà tức tối nhưng không biết làm gì hơn đành cố nuốt hận chờ dịp khác.

Nhà vua có thói quen đến với mỗi hoàng hậu bảy ngày. Biết rằng ngày hôm sau vua sẽ đến cung của Sàmàvatì, Màgandiyà nhắn người chú gởi cho bà một con rắn đã tẩm thuốc độc vào răng. Đi đâu vua Udena vẫn mang theo cây đàn dùng chú thuật lũ voi, trong bao đàn có thủng một lỗ, và bà đã bỏ con rắn vào đó song bít lại với một bó hoa.

Khi vua sắp đi đến cung Sàmàvatìi, bà bèn kể cơn mộng dữ và xin can vua đừng đến đó. Vua không nghe. Bà lại đòi đi theo, dù nhà vua không đồng ý lắm. Được Sàmàvatì và cung nữ hầu cận mặc y phục, xông ướp hương hoa và trang sức xong, vua ăn uống thân mật và lên giường, để đàn bên gối. Màgandiyà giả vờ đi tới lui, thừa lúc không ai để y rút bó hoa trong cây đàn ra. Con rắn đã bị bỏ đói trước đó mấy ngày, trườn ngay khỏi lỗ thủng, ngóc đầu và rít lên, cuốn mình trên đầu giường. Màgandiyà làm như bất ngờ thấy con rắn hoảng hốt la lên:

– Ồ! Đại vương, con rắn kìa!

Và bà càm ràm, trách móc:

– Ông vua dại dột, xui xẻo này chẳng chịu nghe ta nói gì cả. Những tên vô lại này thật không biết hổ thẹn, chúng làm như không nhận được ân huệ gì của vua mà còn muốn vua chết để sống sung sướng. Nhưng khi nào vua còn sống thì chúng sẽ còn chật vật. Đại vương, thiếp đã báo động về cơn ác mộng và đã can Ngài đừng đến cung Sàmàvatì, mà Ngài nào có nghe đâu!

Nhà vua thấy rắn sợ chết khiếp, lửa giận phừng phừng, ông gầm lên:

– Chúng đã cả gan làm việc tày trời như vậy! Thật là tội lỗi! Ta đã không nghe Màgandiyà khi nàng kể ra nết xấu tật hư của chúng, nào là đục lỗ trên tường nhà để ngồi nhìn ở đó, bảo nấu gà cho ta thì chúng trả lại và hôm nay bỏ rắn lên giường ta.

Trong khi đó Sàmàvatì hết lời khuyên giải năm trăm cung nữ của nàng.

– Các bạn, chúng ta không còn nơi nương tựa nào khác. Hãy thật tình yêu mến vua và hoàng hậu như thương chính mình. Đừng giận dữ bất cứ ai.

Rồi nhà vua ra lệnh mang chiếc cung của mình, một cây cung khổng lồ phải một ngàn người mới khiêng nổi. Để Sàmàvatì đứng trước còn tất cả cung nữ đứng nhắm ngay ngực Saamaavatii, nhưng nhờ thần lực xuất phát từ lòng từ bi của bà, mũi tên quay ngược lại theo con đường đã đến, nhắm ngay tim nhà vua.

Vua thầm nghĩ: “Mũi tên này có thể xuyên qua cả tảng đá và không có vật gì trong trời đất này khiến nó quay mũi lại. Giờ đây nó đã quay trở lại khi gặp Sàmàvatì. Tuy vô tri giác và không có sự sống, nó vẫn biết Săamàvatì là con người hiền thiện, thế mà một vị vua, một con người như ta, lại không biết được”. Vua ném cung đi, quỳ xuống trước Sàmàvatì, hai tay dang ra, cung kính nói kệ:

Ta quá sức hoang mang bối rối

Bốn phương trời đảo lộn trong tâm

Sàmàvatì hỡi, xin nàng che chở

Hãy làm nơi nương tựa cho ta.

Sàmàvatì, đệ tử của đấng Đại Giác cũng đáp lại bằng bài kệ:

Đừng tìm nương tựa nơi tôi,

Hãy tìm nương tựa ở nơi Phật-đà

Đấng Vô Thượng; Ngài chính là

Người tâm tôi hướng tới mà náu nương.

Đại vương nương đấng pháp vương

Tôi xin nương tựa đại vương một lòng.

Nhưng nỗi sợ hãi của vua cứ gia tăng khiến vua phải lặp lại kệ xin nương tựa nơi Sàmàvatì. Bà cương quyết từ chối. Cuối cùng vua bằng lòng.

– Vậy thì, ta xin nương tựa nơi nàng và nơi đức Đạo sư, ta sẽ ban ơn cho nàng.

Bà hoan hỷ;

– Tôi xin nhận.

Nhà vua đến chỗ Phật xin quy y và thỉnh Phật nhận cúng dường rộng rãi trong bảy ngày. Rồi quay sang Sàmàvatì, vua bảo;

– Hãy đứng lên và chọn gì tuỳ ý.

– Đại vương, tôi không cần vàng bạc, nhưng chúng tôi xin đặc ân này. Xin Ngài sắp xếp sao cho Thế Tôn có thể đến đây mỗi ngày cùng với năm trăm Tỳ-kheo để tôi được nghe pháp.

Nhà vua quay lại đảnh lễ Phật và cung thỉnh Phật cùng với năm trăm Tỳ-kheo. Vì Phật không thể đến hoài một chỗ trong khi nhiều nơi cần, nên Ngài gởi Trưởng lão A-nan đến hoàng cung mỗi ngày.

Hôm đó, như thường lệ, họ dâng thức ăn và lắng nghe Trưởng lão thuyết pháp. Lòng tràn đầy an lạc, họ dâng lên Trưởng lão năm trăm bộ y vàng đang khoác trên vai, mỗi bộ trị giá năm trăm đồng tiền. Khi nhà vua không thấy họ khoác y vàng, hỏi ra biết đã dâng cúng, liền đến Trưởng lão hỏi tiếp;

– Bạch Tôn giả! Ngài làm gì với số y nhiều thế?

– Tôi sẽ giữ đủ số y cần thiết, số còn lại sẽ trao cho những vị đã rách y.

– Những vị đó làm gì với y rách?

– Với những y rách nát đó họ sẽ làm gì?

– Làm khăn trải giường.

– Còn khăn trải giường cũ?

– Làm thảm chùi chân.

– Còn tấm thảm cũ?

– Sẽ làm khăn lau chân.

– Rồi khăn lau chân cũ?

– Sẽ được cắt ra từng mảnh nhỏ trộn với hồ để trét vách.

– Như vậy, bạch Tôn gỉả, dù tất cả y đều dâng lên Tôn giả, nhưng không phung phí.

– Hoàn toàn đúng vậy, thưa đại vương.

Nhà vua hài lòng đến nỗi truyền đem thêm năm trăm y đặt dưới chân Trưởng lão. (Tục truyền rằng Trưởng lão đã từng nhận một ngàn chiếc y trị giá năm trăm đồng tiền đến một trăm ngàn lần, một ngàn chiếc y trị giá một ngàn đồng tiền đến một ngàn lần, một ngàn chiếc y trị giá một ngàn đồng tiền đến một trăm lần. Với số y lẻ tẻ, từ một, hai…đến mười thì Ngài nhận không kể nổi. Đến khi đức Phật nhập diệt, trưởng lão A-nan du hành khắp xứ Diêm-phù-đề, và Ngài đã tặng Tỳ-kheo trong các tinh xá y bát của chính Ngài)

_______________________

Sàmàvatì Bị Thiêu Và Màgandiyà  Bị Trừng Phạt

Màgandiyà thấy rằng bất cứ mưu tính nào đưa ra hậu quả đều ngược với sự mong đợi của bà. Lần này bà cho tiến hành một kế hoạch khác. Bà ra lệnh cho người chú đến cung điện của sàmàvatì, mở cửa kho lấy vải nhúng dầu rồi nhúng vào cột nhà. Tập hợp tất cả các cung nữ vào trong nhà, đóng cửa lại không chờ một ai, rồi lấy đuốt châm lửa đốt, xong tụt xuống đi về.

Sàmàvatì thấy người chú bao quanh cột với vải nhúng dầu ngạc nhiên hỏi và được biết là để cho chắc cột. Và ông ta bắt họ vào phòng, châm lửa đốt. Trong đám lửa đang cháy lan thật nhanh, Sàmàvatì khuyên nhắc các tỳ nữ.

– Dù với trí tuệ của Phật cũng khó xác định được trong vòng luân hồi từ vô thủy, thân xác chúng ta đã bị thiêu đốt bao nhiêu lần. vậy, các ngươi hãy chánh niệm.

Trong khi lửa đang cháy thật nhanh, Sàmàvatì và các cung nữ chuyên tâm thiền định về đề mục “sự đau đớn” và họ đã chứng các quả Thánh.

Thế Tôn, khi nghe các Tỳ kheo kể chuyện Sàmàvatì và năm trăm cung nữ bị mất mạng, để giải đáp câu hỏi về số phận của họ trong kiếp sau, đã cho biết là có người chứng Sơ quả, có người chứng Nhị quả, có người chứng Tam quả do phước báo của việc làm quá khứ và Ngài nói kệ:

Với xiềng xích vô minh vọng tưởng

Thấy thế gian như đẹp như bền

Do vô minh, nhân duyên ràng buộc

Kẻ ngu cho thế giới trường tồn

Người khôn nghe thấy như thật biết

Chẳng có gì ra thoát diệt sanh

Rồi Phật thuyết pháp:

– Này các Tỳ-kheo! Trong vòng luân hồi, chúng sanh không phải lúc nào cũng chuyên niệm nhất tâm, đôi khi họ đã phạm ác hạnh, do đó họ kinh qua cả hai lạc và khổ

Lúc bấy giờ nhà vua đang ở vườn giải trí. Nghe tiếng la cung của Sàmàvatì bị cháy, ông vội đến đó, nhưng tất cả đã bị cháy rụi. Ông ngồi xuống bậc thềm triều thần vây quanh, vô cùng thương tiếc Saamaavatii khi nhớ lại đức hạnh của nàng. Ông thắc mắc không biết ai có thể gây ra việc đau thương này và nghĩ ngay đến Màgandiyà. Ông muốn dùng mẹo dò hỏi bà ta nên nói với những người tùy tùng:

– Thế cũng xong! Bây giờ ta hết bị lôi kéo hay bận rộn nữa. Sàmàvatì luôn luôn tìm cớ giết ta khiến ta sợ hãi và ngờ vực. Nhưng giờ đây tâm ta sẽ yên ổn và ta có thể nằm ngủ yên lành.

– Ai đã làm việc này, đại vương?

– Người mà thật sự yêu ta nhất đã làm.

Màgandiyà tình cờ đứng gần đó nghe thế liền hãnh diện nhận ngay mình là thủ phạm cùng với người chú. Vua vẫn bình tĩnh khen rằng không ai thật sự yêu vua bằng bà và sẽ ban cho bà cùng với quyến thuộc một ân huệ. Bà nhắn tin thân quyến gần xa đến hoàng cung, ngay cả những kẻ không họ hàng nghe chuyện cũng đút lót để được làm bà con. Khi đã tập trung họ, vua ra lệnh đào hố sâu đến thắt lưng, bỏ họ xuống trải rơm lên trên rồi đốt rơm. Khi lửa đốt da thịt họ đến giòn rụm, vua cho cày sắt cày lấp thân thể họ đập vụn ra. Đối với Màgandiyà, vua cho dùng dao nhọn xẻ những chỗ thịt rắn chắc trên người bà ra từng mảnh, bỏ vào thùng dầu đặt trên lò than, chiên như bánh và bắt bà ăn.

Trong Pháp đường, đức Phật nghe các Tỳ-kheo thắc mắc bàn tán về cái chết của Sàmàvatì với năm trăm cung nữ, nên kể:

Xuất hiện trong các kinh A Hàm