ĐẠI TRƯỞNG LÃO NANDAKA – đệ nhất về giáo giới tỳ kheo ni

1. Nandaka (v.l. Nanda) Thera. A householder of Savatthi. (The Apadāna (ii.499) says he belonged to a rich clan of merchants and that he entered the Order at the ceremony of dedication of Jetavana.)

Having entered the Order after hearing a sermon of the Buddha, he developed insight and soon attained arahantship. Once, at the Buddha's request, he preached a sermon to the nuns; on the first day they became sotāpannas, and, on the second, five hundred of them attained arahantship. From that time the Buddha declared him foremost among exhorters of the nuns. [A.i.25. The sermon he preached is known as the Nandakovada Sutta. The Anguttara Commentary (i.173) says that the nuns were Sakyan maidens who had entered the Order with Pajāpatī. At first Nandaka was reluctant to preach to them, they having been his wives in a previous birth when he was king, and he feared the calumny of his colleagues who might suggest that he wished to see his former companions. He, therefore, sent another monk in his place; but the Buddha, knowing that only Nanda's preaching would effect the nuns' release, insisted on his going.]

The Theragāthā (vs.279 82) contains several verses uttered by him to a woman to whom he was once married. She met him begging alms in Savatthi and smiled to him with sinful heart.

His aspiration after eminence was formed in the time of Padumuttara Buddha, when he heard a disciple of that Buddha declared foremost among exhorters of nuns. He offered the Buddha a very costly robe and illuminated his bodhi tree. In the time of Kakusandha Buddha he was a karavīka bird and delighted the Buddha with his song. Later, he was a peacock, and sang three times daily at the door of a Pacceka Buddha's cell. (ThagA. i.384f. The Apadana verses given in this context differ from those given in the Apadana itself (ii 499 f.).

The Anguttara Nikaya attributes two discourses to Nandaka. The first (A.i.193f. See sv., Sālha) was preached at the Migāramātupasāda and takes the form of a discussion with Sālha, Migāra's grandson, and Rohana, Pekkhuniya's grandson -  on greed, covetousness, malice and delusion, and the benefits following their destruction. The second discourse is a sermon addressed to the monks at the waiting hall at Jetavana. It is said that the Buddha was attracted to the spot by the sound of Nandaka's preaching, and, finding the door locked, stood for a long time outside, listening (A.iv.358ff.; throughout the three watches of the night says the Commentary, AA.ii.794; also MA.i.348). When his back began to ache he knocked at the door, and, having entered, told Nandaka that he had been waiting until the end of his discourse to speak to him. Nandaka expressed his regret that he should have kept the Buddha waiting and pleaded ignorance of his presence. The Buddha, conscious of Nandaka's remorse, went on to praise his sermon, and said that the preaching of such sermons was the duty of all pious monks. When the Buddha left, Nandaka resumed his sermon, and told his audience of the five results of listening to the Dhamma in due season.

The Majjhima Commentary (ii.1019) states that Nandaka was once the leader of a guild of five hundred slaves of Benares and that Pajapati Gotami was his wife. One day, while fetching water, his wife noticed five hundred Pacceka Buddhas enter the city, and, on her return, she witnessed their departure. On enquiry, she learnt that they had applied to a merchant for lodgings for the rainy season, but that he had been unable to help. She undertook the care of them and, having enlisted the support of all her companions and their husbands, she and her husband ministered to the Pacceka Buddhas. As a result, they were born together as man and wife for many births, as were their helpers. In one birth Nandaka was king, and all the women became his wives. In this birth, the women were born as Pajapati's companions, and they left the world in her company. To them was the Nandakovada Sutta preached.

1. Nandaka (vl Nanda) Thera. Một gia chủ ở Savatthi . ( Apadāna (ii.499) nói rằng ông thuộc một gia tộc thương gia giàu có và ông gia nhập Tăng đoàn tại buổi lễ khánh thành Jetavana .)

Sau khi nghe Đức Phật thuyết pháp, ngài đã gia nhập Tăng đoàn, ngài đã phát triển tuệ giác và sớm đạt được quả vị A-la-hán . Một lần, theo lời yêu cầu của Đức Phật, ngài đã thuyết pháp cho các ni cô; vào ngày đầu tiên, họ đã đắc quả Dự lưu , và vào ngày thứ hai, năm trăm người trong số họ đã đắc quả A-la-hán. Từ đó, Đức Phật tuyên bố ngài là người đứng đầu trong số những người khuyên bảo các ni cô. [Ai25. Bài pháp ngài thuyết được gọi là Kinh Nandakovada . Chú giải Tăng chi bộ (i.173) nói rằng các ni cô là những thiếu nữ dòng Thích Ca đã gia nhập Tăng đoàn cùng với Pajāpatī . Lúc đầu, Nandaka không muốn thuyết pháp cho họ, vì họ đã từng là vợ của ngài trong một kiếp trước khi ngài làm vua, và ngài sợ sự vu khống của các đồng sự, những người có thể cho rằng ngài muốn gặp lại những người bạn đồng hành cũ của mình. Do đó, ngài đã cử một nhà sư khác thay thế; nhưng Đức Phật biết rằng chỉ có lời thuyết giảng của Nanda mới có thể giải thoát các ni cô nên đã kiên quyết yêu cầu ông đi.]

Theragāthā (câu 279-82) có một số bài kệ do ngài đọc cho một người phụ nữ mà ngài đã từng kết hôn. Bà gặp ngài đang khất thực ở Savatthi và mỉm cười với ngài với một trái tim tội lỗi.

Nguyện vọng cầu đạo của ngài được hình thành từ thời Đức Phật Padumuttara , khi ngài nghe một đệ tử của Đức Phật được tuyên bố là bậc nhất trong số các vị hộ trì ni giới. Ngài đã dâng Đức Phật một chiếc y rất quý giá và thắp sáng cây bồ đề của Ngài. Vào thời Đức Phật Kakusandha , ngài là một con chim Karavīka và làm Đức Phật vui thích với tiếng hót của mình. Về sau, ngài là một con công, và hót ba lần mỗi ngày trước cửa tịnh thất của một vị Phật Độc Giác . (ThagA. i.384f. Các bài kệ Apadana được đưa ra trong bối cảnh này khác với các bài kệ được đưa ra trong chính Apadana (ii 499 f.).

Kinh Anguttara Nikaya ghi lại hai bài thuyết pháp của Nandaka. Bài thứ nhất (Ai193f. Xem sv., Sālha ) được thuyết giảng tại Migāramātupasāda và diễn ra dưới hình thức một cuộc thảo luận với Sālha, cháu trai của Migāra, và Rohana , cháu trai của Pekkhuniya - về tham lam, tham lam, sân hận và si mê, cùng những lợi ích sau khi chúng được đoạn trừ. Bài thứ hai là một bài thuyết pháp dành cho các vị tỳ kheo tại sảnh đường ở Jetavana. Người ta kể rằng Đức Phật bị thu hút đến nơi này bởi âm thanh thuyết pháp của Nandaka, và khi thấy cửa khóa, Ngài đã đứng bên ngoài lắng nghe rất lâu (A.iv.358ff.; Chú giải AA.ii.794 ghi lại; cũng như MA.i.348). Khi lưng bắt đầu đau nhức, ngài gõ cửa, bước vào và nói với Nandaka rằng ngài đã đợi đến cuối buổi thuyết pháp mới được nói chuyện với ngài. Nandaka tỏ ra hối hận vì đã để Đức Phật chờ đợi và viện cớ không biết sự hiện diện của ngài. Nhận thấy sự hối hận của Nandaka, Đức Phật tiếp tục khen ngợi bài thuyết pháp của ngài và nói rằng việc thuyết giảng những bài pháp như vậy là bổn phận của tất cả các vị tỳ kheo thuần thành. Khi Đức Phật rời đi, Nandaka tiếp tục thuyết pháp và kể cho đại chúng nghe về năm quả của việc lắng nghe Giáo Pháp đúng lúc.

Chú giải Trung bộ (ii.1019) kể rằng Nandaka từng là thủ lĩnh của một phường hội gồm năm trăm nô lệ ở Benares và Pajapati Gotami là vợ của ông. Một ngày nọ, khi đang lấy nước, vợ ông thấy năm trăm vị Phật Pacceka vào thành phố, và khi trở về, bà đã chứng kiến ​​họ rời đi. Khi hỏi thăm, bà được biết rằng họ đã đến xin một thương gia để ở trọ trong mùa mưa, nhưng ông ta không thể giúp đỡ. Bà đảm nhận việc chăm sóc họ và sau khi nhận được sự hỗ trợ của tất cả các bạn đồng hành và chồng của họ, bà và chồng đã phục vụ các vị Phật Pacceka. Kết quả là, họ đã được sinh ra cùng nhau như vợ chồng trong nhiều kiếp, cũng như những người giúp đỡ họ. Trong một kiếp, Nandaka là vua, và tất cả phụ nữ đều trở thành vợ của ông. Trong kiếp này, những người phụ nữ được sinh ra làm bạn đồng hành của Pajapati, và họ đã rời bỏ thế gian cùng với bà. Đối với họ là bài kinh Nandakovada Sutta đã được thuyết giảng.

Xuất hiện trong các kinh A Hàm